Pagina 1 van 2

als mislukking je doel is, slaag je altijd.

Tijdens het schillen van de aardappelen, een schone taak waar je wel vieze vingers van krijgt, valt mijn oog op een personeelsadvertentie in onze lokale krant, van Scheurwater en Gortworst enterprises:
‘Gezocht veiligheidskundige. Ervaring en affiniteit met sabotage is een pré.’

Blijkbaar is er sinds mijn extreme urenminimalisatie toch iets misgegaan aan het veiligheidsfront bij Scheurwater & co. Als muizen in de herfst manifesteren zich de saboteurs bij de mij zo vertrouwde onderneming. Ze doen suiker in benzinetanks, drukken aardappelen in uitlaatpijpen en verwisselen expres water- en gasleidingen, het rookverbod betreurend. De perverse voorkeur om aan te sturen op ontzetting, ontwrichting en ontsporing zit diep in de mens, kennelijk ook bij Scheurwater. Hoe apocalyptischer het gevolg, hoe groter de voldoening. Een paar hardhouten klosjes
en de tram staat beteuterd naast zijn rails. Nog leuker: lijn 24 dwars over de Vijzelstraat met diens cabine – feeëriek uitgelicht – in de etalage van Aurora. (Een stads voorbeeld voor wie mijn plattelandsscenario’s zat is, maar ik zal de vertrouwde verhoudingen straks herstellen.)

Er zijn dus mensen die graag dingen saboteren. Terwijl dat helemaal niet nodig is, want alles mislukt vanzelf, als je maar even geduld hebt. Dat geduld heeft echter niemand meer. Ons geduld wordt wel steeds minder op de proef gesteld, want alles gebeurt tegenwoordig in sneltreinvaart. Elke reactie heeft daarom vliegende haast én absolute prioriteit boven alles wat gewone haast heeft en vooral boven datgene wat pas morgen tot catastrofale wasdom komt. En voor wie écht haast heeft of juist van alle haast verlost wenst te worden is er een oplossing: de sabotage.
Wat het ook is, het moet meteen, of het nu gaat om de levering van 150-millimetergranaten op een geheim adres in Zaporizja, de bezorging van aambeienzalf bij de oudere VK met een stoelganguitdaging (collega columnist) of het stoppen met ontbossing van de Amazone en de damesoksels. En voordat u het zelf moet gaan uitvogelen: uw klacht graag per ingezonden brief naar DVK, Postbus 174 in Soest, te adresseren aan Dhr. F. de Reede, veiligheidsconifeer. Zodat uw met heldere motivatie omklede reactie keurig in het columnistenhok arriveert, en dan niet bij collega-columnist Speetjens, wiens bureau ik vast even de gang in schuif ten gunste van het oud papier, dat hier immers ook wordt opgeslagen. Niet vergeten straks nog even wat kauwgom in zijn bureauladeslot te drukken. Sabotage kent vele verschijningsvormen, beweegredenen en achtergronden, die niet in elke ongevalsrapportage geheel tot hun recht komen.

Vanwege de toenemende haast met alles handelen we dírect en denken we pas na over onze tattoos in veiligheidskleuren*, de formuleringen in onze ongevallenrapportages en onze carnavalsconsumptie als het te laat is. Maar dat geeft niet, want dan zijn we toch weer druk met de volgende crisis. Met het vergaderen over de aanpak of met het veroorzaken ervan. De saboteur zit intussen ook niet stil, overbrugt wat zekeringen in de meterkast, vijlt wat aan de remleidingen van de heftruck en hevekt wat items over van de bestrijdingsmiddelenkast naar de verbandtrommel.l
*denk om de aromatische aminen of ga tóch voor zwart; dan beperkt u zich tot PAK’s (PAK-kans naar schatting 30%)

O ja, waar ik het over had voor ik aromatische aminen opzocht in ChatGPT: sabotage. Van het Franse woord sabot, wat klomp betekent en het lopen saboteert. Het dansen en het autorijden nog meer, ook al bestaat er wel een klompendans en is de klomp hét verplichte schoeisel bij Solexvereniging A.O.W. (altijd onderweg). Bij de plattevrouwenvereniging worden klompen tijdens kantklosmiddagen aangeprezen als probaat anticonceptiemiddel, vooral met het touwtje nog tussen het linker en het rechterexemplaar. Deze bijwerking van het houten schoeisel zal binnenkort in gebruiksaanwijzingen worden opgenomen, en het woord sabotage in het ABC van DVK.
Intrinsieke zelfsabotage: ook zonder klompen zijn wij (mensen, leidinggevenden, beleidsmakers, veiligheidsconiferen) er heel goed in om randvoorwaarden te scheppen die de mislukkingskans vergroten. We noemen dat geen sabotage, maar het resultaat is vergelijkbaar. Dat komt onder andere doordat het optimum nu eenmaal héél dicht bij de ramp ligt: het mooiste uitzicht heb je op het randje van de vulkaan (of op je trapje bij het snoeien van de heg op een snikhete dag). Je gaat het hardst als de motor bíjna explodeert. En als er niks ontploft dan gaat er subiet een vijl door de inlaatpoorten en kan de turbodruk nog wat omhoog. Niets leuker dan een trekker-trek waar het publiek af en toe een cilinderkop veur d’r harses krijgt. Boer zoekt hoofd (en breekt klomp).

Systemische sabotage. Als een gebouw onvoldoende geneigd is tot omvallen, dan moeten er dus een paar palen minder onder. Aanjagend mechanisme: de constructeur wordt vorstelijk beloond voor zijn economische calculatie, net als de inkoper riant wordt bebonust voor de euro minder die hij uitgeeft aan het nét te schrale betonmengsel met voorgeprogrammeerde betonrot (Scheur/waterbeton, hihi). En als het gebouw niet als een kaartenhuis neerzijgt bij een aardschok of een klompendans dan projecteren we er een paar ‘soft storeys’ in en bouwen er wat hat-eenheden, lofts of sky bungalows bovenop, desnoods nog een shisha-lounge, een zwembad (trillingsdemper?) en een heli-dek. Daar wil de koper wel voor schokken. De bereidheid tot bijdragen aan een degelijk fundament is stukken minder.

‘We’ zijn in het laatste voorbeeld de Turkse bouwers, want we moeten wel even helder houden wie we met ‘we’ bedoelen. Zo sprak ook mijn betere helft toen ik ermee instemde dat ‘we’ de afwas eens zouden moeten doen en ik even later de resten van een gecremeerde kaasschotel uit een duralexproduct stond te schrapen, in mijn eentje, ondanks de enorme risico’s van de kaasschraapgereedschappen in mijn veiligheidsconiferentakken.

Sinds Scheurwater & Gortworst mij mist als kiespijn sta ik te vaker te emmeren aan het iets te lage aanrecht, met pijn in de rug. Het opvijzelen van het aan scheurverzakking of zakverscheuring lijdende keukenblok is onbegonnen werk, maar daar kom ik nog op terug. Net als op het herstel. Mijn woning is een zelfsaboterend object. Niets meer aan doen dus; soms moet er iets te wensen overblijven. De kattenbak is ook nog niet uitgeschept en Mozes speurt al met valse blik naar een aanvaardbaar alternatief. Binnen, want het miezert. Hij loert tevens op mijn kaasoogst maar heeft een gevoelig afgesteld risicokompas: eerst moet dat mes uit mijn handen. Hij pist krachtig in de wifi-router en wordt niet geëlektrocuteerd. Jaren geoefend op een sproeistraal die, zoals elke spuitgast weet, het meest effectief is bij pijnloze sabotage van elektronische apparaten.

Wat verbetering is voor de één is verslechtering voor de ander, vooral als het doel van de een afwijkt van dat van de ander. Wet van Flip: doelen lopen altijd uiteen. Het doel van mijn eega: Flip wast af, uit eigen beweging, het aanrecht is ‘gereedschap’. Mijn doel is: geen afwas meer, vervang het aanrecht door een voedseldispenser die louter hapklaar en zonder servies hanteerbaar product produceert. Bronbestrijding! Het aanrecht met afwasfaciliteit vervangen door een vaatwasmachine is suboptimaal want het gaat nog steeds uit van servies en bestek als noodzakelijke component in het complexe gebeuren dat ons leven is. Dat moet anders. Ik draai de wartel van de sifon vast een stukje los.

Ik ga toch Scheurwater even bellen, want voor sabotage ben ik wel te porren. Zo kom ik meteen onder de afwas uit.