Willen de heren de bordjes op de knieën nemen?
Dudley, Eunice en Franklin raasden als dollen over Nederland. Eunice was verreweg de meest verwoestende van het trio. Op het erepodium der stormen verwierf Eunice goud, Dudley zilver en Franklin brons. Eunice won met overweldigende cijfers. Daar gaat het ons om; de getallen die eraan te koppelen zijn. Kracht tien, een half miljard schade, zes dagen stief doorwaaien, zwaarste sinds 1990, enzovoort. En dan nog de zeer goed met de anemometer te kwantificeren rukwinden, die helaas alleen volwaardig meetellen op de schaal van Beaufort als ze langer aanhouden dan tien minuten, zo begrijp ik de arbitraire classificatieregels die het KNMI hanteert. En probeer een rukwind maar eens tien minuten vol te houden.
De schaal van Beaufort is daarmee ongeschikt om een limiet voor werken op hoogte en hijsen mee aan te duiden: rukwinden van 145 kilometer per uur gaan in de KNMI-rekenarij prima samen met kracht vijf. Maar je rolsteigertje ligt wel bij de buren.
‘Cabauw haalde 145 kilometers per uur’, zo meldde het nieuws bijna triomfantelijk. Een hele prestatie voor een in de luwe binnenlanden gelegen katholiek sluimerdorpje. Hoogeveen haalde slechts 132. Eén nul voor Cabauw. Op het internet stormen de erepodia tenminste niet achter ons rolsteigertje aan. Als je huis in Hoogeveen wél weg is, dan kun je in de auto op je smartphone zien dat het in Cabauw harder waaide en dat je dus dubbel pech hebt.
Je zou denken dat onze neiging tot kwanti- en classificeren genoeg bevredigd zou zijn door al het gescoor, gecalculeer, gestaffel en gereken aan het sportgeweld uit China, waar sommigen meenden dat het winnen van brons gelijkstond met verlies en diepe vernedering. En dat de tranen op begrip konden rekenen. Of dat juist zilver een enorme teleurstelling is omdat dat dichter bij goud zit maar het toch niet is. Er moet iets heel erg krom zijn in de competitieve geest. Alles moet gemeten, alles moet geclassificeerd. Ook al wordt iedereen behalve de hoogst beoordeelde daar erg ongelukkig door. En zelfs de winnaar gaat gebukt onder de gedachte dat het alleen nog maar bergafwaarts kan. Ranking – rankbaarheid – is een must.
Daarom is demonstratievechtsport tai chi ondanks de krachtige lobby van de tai chi-bond nog geen olympische discipline. Aan de innerlijke overwinning zijn door de jury geen punten toe te kennen. Bij de getalsmatige beoordeling van schijnmuilperen en sierlijke afsprongen na het beklimmen van tegenstanders zijn gevoelige nederlagen geleden door minder overtuigend calculerende juryleden. Die konden hun tanden gaan tellen onder hun observatiezetels. De overwinning schuilt bij tai chi daarin dat deze edele kunst zich onttrekt aan beoordeling. Het heeft een evolutionair stadium bereikt waar de veiligheidskunde (en de olympische stopwatchknijper) nog niet aan toe is. Jammer dat de tai chi-bondlobbyisten dat zelf nog niet doorvoelen. Tai chi mag zich met het schaakboksen, scheenschoppen en olifantenpolo op de reservelijst laten plaatsen. Wegens beroerde kwantificeerbaarheid.
Terug naar de storm en de rangordening, die zich soms merkwaardig vermomt. Een duidelijk door drank aangetaste autochtone Texelse kroegbejaarde sprak op Radio 1 van een ‘dikke bries’. Met behoorlijk dikke tong. Zwakkeren dan hij waren al, met hun juttersbittertje in de hand, van hun barkruk gestormd toen iemand de deur opende, maar dat zijn ook niet de bikkels waar de wereld op moet bouwen. De échte Texelaar zit op zijn barkruk als een klit op een AaBé-deken. De impliciete boodschap: wie niet op een waddeneiland woont weet niet wat storm is. Het schaapjes tellen heeft een olympische vlucht genomen aan het venster van een Texels café, bij een dikke bries.
Minder vertroebelden zeggen dat de drift om anderen te overtreffen de mens op de maan heeft gebracht. Dat grootsheid de modder slechts ontstijgt dankzij het streven naar de overwinning. In de schaduw van Eunice is Franklin het slappe nakomertje dat maar weinig respect geniet, ook al zijn in mijn zompige achtertuintje alsnog verschillende berken ontworteld. Berken waar een dikke trekker een hele hijs aan zou hebben. Dikke trekkers die in de standaardklasse van de trekkertrekcompetitie toch een aardig deuntje mee kunnen fluiten, te beoordelen door een jury waarvan de oudste leden al vóór de oorlog stoomlocomobielen beoordeelden.
Maakt het uit of we classificeren? Zeker doet het dat, want het cijfer bepaalt of we maatregelen nemen of niet. Of we iets doen of niet. Afraden om met je lege vrachtwagen over de Houtribdijk te rijden werkt beter als er een storm van kracht elf bij wordt gemeld dan een schamel zesje (een dikke bries). Zelfs de man die geen andere keuze had dan de storm te trotseren liet zich leiden door cijfers: hij moest zijn PCR-testresultaat ophalen aan de andere kant van het land, anders kon hij de volgende dag niet op vakantie. Tweeduizend euro naar de vaantjes gaven hem tweeduizend redenen om het risico te onderschatten. Dat de fax is afgeschaft terwijl de rechtsgeldigheid van e-mail nog niet is geregeld is een andere bron van verbijstering. Dan liever een veertigtonner op je dak of een frisse duik in het Markermeer, toch?
De moraal van het verhaal: onderschat nooit ’s mensen competitiedrift. Als iets in cijfers wordt gevat dan moet het sneller, hoger, dieper, harder, langer of gekker. Meten van snelheden die worden behaald met transportmiddelen leiden tot ongekende records. Weeg wat mensen tillen, zet het in een tabel en ze doen er nog een schepje bij. Zo gaat dat ook met geproduceerd lawaai, met werktijden, met ongevalsvrije dagen en met onkostenvergoedingen. Van tai chi moet je geen olympische discipline maken.
Leuk weetje: Eunice is vernoemd naar de Amerikaanse natuurkundige Eunice Newton Foote, die al in 1856 het broeikaseffect vermoedde.
De schaal van Beaufort is daarmee ongeschikt om een limiet voor werken op hoogte en hijsen mee aan te duiden: rukwinden van 145 kilometer per uur gaan in de KNMI-rekenarij prima samen met kracht vijf. Maar je rolsteigertje ligt wel bij de buren. ‘Cabauw haalde 145 kilometers per uur’, zo meldde het nieuws bijna triomfantelijk. Een hele prestatie voor een in de luwe binnenlanden gelegen katholiek sluimerdorpje. Hoogeveen haalde slechts 132. Eén nul voor Cabauw. Op het internet stormen de erepodia tenminste niet achter ons rolsteigertje aan. Als je huis in Hoogeveen wél weg is, dan kun je in de auto op je smartphone zien dat het in Cabauw harder waaide en dat je dus dubbel pech hebt.
Je zou denken dat onze neiging tot kwanti- en classificeren genoeg bevredigd zou zijn door al het gescoor, gecalculeer, gestaffel en gereken aan het sportgeweld uit China, waar sommigen meenden dat het winnen van brons gelijkstond met verlies en diepe vernedering. En dat de tranen op begrip konden rekenen. Of dat juist zilver een enorme teleurstelling is omdat dat dichter bij goud zit maar het toch niet is. Er moet iets heel erg krom zijn in de competitieve geest. Alles moet gemeten, alles moet geclassificeerd. Ook al wordt iedereen behalve de hoogst beoordeelde daar erg ongelukkig door. En zelfs de winnaar gaat gebukt onder de gedachte dat het alleen nog maar bergafwaarts kan. Ranking – rankbaarheid – is een must.
Daarom is demonstratievechtsport tai chi ondanks de krachtige lobby van de tai chi-bond nog geen olympische discipline. Aan de innerlijke overwinning zijn door de jury geen punten toe te kennen. Bij de getalsmatige beoordeling van schijnmuilperen en sierlijke afsprongen na het beklimmen van tegenstanders zijn gevoelige nederlagen geleden door minder overtuigend calculerende juryleden. Die konden hun tanden gaan tellen onder hun observatiezetels. De overwinning schuilt bij tai chi daarin dat deze edele kunst zich onttrekt aan beoordeling. Het heeft een evolutionair stadium bereikt waar de veiligheidskunde (en de olympische stopwatchknijper) nog niet aan toe is. Jammer dat de tai chi-bondlobbyisten dat zelf nog niet doorvoelen. Tai chi mag zich met het schaakboksen, scheenschoppen en olifantenpolo op de reservelijst laten plaatsen. Wegens beroerde kwantificeerbaarheid.Terug naar de storm en de rangordening, die zich soms merkwaardig vermomt. Een duidelijk door drank aangetaste autochtone Texelse kroegbejaarde sprak op Radio 1 van een ‘dikke bries’. Met behoorlijk dikke tong. Zwakkeren dan hij waren al, met hun juttersbittertje in de hand, van hun barkruk gestormd toen iemand de deur opende, maar dat zijn ook niet de bikkels waar de wereld op moet bouwen. De échte Texelaar zit op zijn barkruk als een klit op een AaBé-deken. De impliciete boodschap: wie niet op een waddeneiland woont weet niet wat storm is. Het schaapjes tellen heeft een olympische vlucht genomen aan het venster van een Texels café, bij een dikke bries.
Minder vertroebelden zeggen dat de drift om anderen te overtreffen de mens op de maan heeft gebracht. Dat grootsheid de modder slechts ontstijgt dankzij het streven naar de overwinning. In de schaduw van Eunice is Franklin het slappe nakomertje dat maar weinig respect geniet, ook al zijn in mijn zompige achtertuintje alsnog verschillende berken ontworteld. Berken waar een dikke trekker een hele hijs aan zou hebben. Dikke trekkers die in de standaardklasse van de trekkertrekcompetitie toch een aardig deuntje mee kunnen fluiten, te beoordelen door een jury waarvan de oudste leden al vóór de oorlog stoomlocomobielen beoordeelden. Maakt het uit of we classificeren? Zeker doet het dat, want het cijfer bepaalt of we maatregelen nemen of niet. Of we iets doen of niet. Afraden om met je lege vrachtwagen over de Houtribdijk te rijden werkt beter als er een storm van kracht elf bij wordt gemeld dan een schamel zesje (een dikke bries). Zelfs de man die geen andere keuze had dan de storm te trotseren liet zich leiden door cijfers: hij moest zijn PCR-testresultaat ophalen aan de andere kant van het land, anders kon hij de volgende dag niet op vakantie. Tweeduizend euro naar de vaantjes gaven hem tweeduizend redenen om het risico te onderschatten. Dat de fax is afgeschaft terwijl de rechtsgeldigheid van e-mail nog niet is geregeld is een andere bron van verbijstering. Dan liever een veertigtonner op je dak of een frisse duik in het Markermeer, toch?
De moraal van het verhaal: onderschat nooit ’s mensen competitiedrift. Als iets in cijfers wordt gevat dan moet het sneller, hoger, dieper, harder, langer of gekker. Meten van snelheden die worden behaald met transportmiddelen leiden tot ongekende records. Weeg wat mensen tillen, zet het in een tabel en ze doen er nog een schepje bij. Zo gaat dat ook met geproduceerd lawaai, met werktijden, met ongevalsvrije dagen en met onkostenvergoedingen. Van tai chi moet je geen olympische discipline maken.
Leuk weetje: Eunice is vernoemd naar de Amerikaanse natuurkundige Eunice Newton Foote, die al in 1856 het broeikaseffect vermoedde.
