Stressgerelateerd verzuim
Het aantal verzuimdagen door stressgerelateerde klachten stijgt snel. Voor veiligheidskundigen is dat een belangrijk signaal: psychosociale arbeidsbelasting vraagt om vroegtijdige signalering, preventie en een bredere blik op inzetbaarheid.
In het afgelopen jaar steeg het aantal dagen dat werknemers thuiszaten door stressgerelateerde klachten met 12 procent. Over een periode van vijf jaar gaat het zelfs om een toename van 49 procent. Dat blijkt uit cijfers van arbodiensten ArboNed en HumanCapitalCare (beide onderdeel van HumanTotalCare) die gezamenlijk ruim een miljoen werknemers in Nederland bedienen.
Volgens de arbodiensten laat de ontwikkeling zien dat stressgerelateerd verzuim niet alleen een HR- of medisch vraagstuk is, maar ook direct raakt aan veilig en gezond werken. Werkdruk kan een rol spelen, maar ook privéfactoren zoals mantelzorg, financiële zorgen, gezondheidsproblemen en onzekerheid in het dagelijks leven dragen bij aan uitval. Juist de combinatie van factoren maakt dat werknemers vastlopen.
Redmer van Wijngaarden, bedrijfsarts en directeur medische zaken bij ArboNed, noemt de stijging niet onverwacht. Volgens hem bevestigen de cijfers dat stressgerelateerd verzuim al jaren oploopt en dat de gevolgen breed merkbaar zijn: werknemers raken belast in hun gezondheid en welzijn, werkgevers krijgen te maken met langdurige uitval en personeelstekorten en ook teams ervaren extra druk.
Langdurige uitval
Het gemiddelde verzuimpercentage kwam tussen juli 2025 en juni 2026 uit op 4,9 procent, tegenover 4,8 procent een jaar eerder. Opvallend is dat 11 procent van alle verzuimmeldingen verantwoordelijk is voor 83 procent van het totaal aantal verzuimdagen. Veel meldingen zijn kortdurend, bijvoorbeeld door griep of tijdelijke klachten, maar de grootste organisatorische en veiligheidskundige impact ontstaat bij langdurige uitval.
Werknemers die uitvallen door stress zijn gemiddeld 257 dagen afwezig. Bij een burn-out loopt dit op tot gemiddeld 338 dagen. Preventieve aandacht voor psychosociale arbeidsbelasting, werkdruk, herstelmogelijkheden, taakduidelijkheid en signalen van overbelasting binnen teams zijn nodig om deze cijfers ten goed te keren.
Rol werkgevers
In ongeveer één op de vijf gevallen ziet de bedrijfsarts ‘werk’ als de belangrijkste oorzaak van stressgerelateerd verzuim. Toch betekent dit lage percentage niet dat werkgevers aan de zijlijn staan. Juist omdat werk en privébelasting elkaar kunnen versterken, is tijdig gesprek belangrijk. Een werkgever hoeft privéproblemen niet op te lossen, maar kan wel ruimte creëren om signalen bespreekbaar te maken, werk passend in te richten of ondersteuning te organiseren.\
Het meerjarige onderzoeksprogramma DESTRESS onderzoekt welke factoren bijdragen aan stressklachten en hoe signalen eerder kunnen worden herkend. De inzichten moeten werknemers, zelfstandigen, werkgevers en arboprofessionals helpen om eerder in actie te komen, voordat langdurige uitval ontstaat.
Rol veiligheidskundigen
Betrek psychosociale arbeidsbelasting nadrukkelijk in de RI&E, bespreek werkdruk en herstel in werkoverleggen, let op signalen zoals structurele overbelasting of afnemende belastbaarheid, en werk samen met leidinggevenden, HR, bedrijfsarts en preventiemedewerker. Preventie vraagt niet om één maatregel, maar om aandacht voor de samenhang tussen werk, gezondheid en privésituatie.
Bronnen: NU.nl, HumanTotalCare en ArboNed
