Smartphones zijn een gevaar in het verkeer
Op 31 oktober oordeelt de Britse rechter over een trucker die inreed op een file, waardoor een moeder en haar drie kinderen omkwamen. De trucker heeft schuld bekend. Technische analyses hebben uitgewezen dat hij direct voorafgaand aan het ongeluk minimaal zeven seconden met zijn telefoon bezig was. Hij wilde andere muziek opzetten.
Berichten als deze staan niet op zichzelf en voeden de gedachte dat de opkomst van de smartphone tot meer verkeersonveiligheid leidt. Een ander recent voorbeeld heeft te maken met de Pokémon Go-rage. In Tokyo reed een vrachtautochauffeur die onder het rijden met dit spelletje bezig was een voetgangster dood. Een andere raakte gewond.
De Nederlandse transportverzekeraar TVM is bezig om te onderzoeken welke rol afleiding speelt bij ongelukken met vrachtwagens. Het bedrijf wil niet afgaan op aannames en anekdotisch bewijs.
Opvallend meer doden
Toch is er in brede kring al veel te doen over het gevaar van telefoongebruik door automobilisten in het algemeen. En ook door fietsers en voetgangers. Na een lange periode van gestage daling lag het aantal verkeersdoden in 2015 ineens tien procent hoger dan in 2014. Daarvoor kunnen meerdere oorzaken zijn, maar de smartphone is nadrukkelijk in beeld. Verhoging van de maximumsnelheid naar 130 kilometer is waarschijnlijk niet de enige factor. Ook in een land als de VS zijn er zorgen over een plotselinge stijging in het aantal verkeersdoden.

Afleiding
Uit een factsheet van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) blijkt dat bellen achter het stuur al problemen veroorzaakte voor de smartphone zijn intrede deed. Bestuurders reageren 20 tot 40 procent trager. Als ze remmen, doen ze dat bruusker en zitten ze dichter op hun voorganger. Ook hebben ze moeite met koershouden. Handsfree bellen maakt niet veel uit. Het grootste gevaar zit in cognitieve afleiding: de gedachten zijn ergens anders. Dat speelt een rol bij te laat remmen, maar ook bij taken als invoegen en het raadplegen van spiegels en instrumenten. Praten met een passagier naast je leidt minder af dan een telefoongesprek, omdat zo'n passagier zich beter in de situatie van de bestuurder kan verplaatsen dan iemand aan de andere kant van een telefoonlijn.
6,4 procent van de rijtijd
Schattingen van de relatie met een hoger ongevalrisico lopen uiteen. De SWOV-factsheet noemt twee studies die zeggen dat de kans op een ongeluk met een factor 4, respectievelijk 5,6 toeneemt. Ook put de factsheet uit een Amerikaanse steekproef waarbij het normale rijgedrag van 3500 automobilisten werd vastgelegd met camera's en sensoren. Daardoor weten we van 905 ongevallen wat er direct aan voorafging. De kans op een ongeval wordt het sterkst verhoogd bij het intoetsen van telefoonnummers: 12,2 keer. Maar ook ander gedoe met telefoons maakt het rijden gevaarlijker. Verder weten we dankzij deze studie dat Amerikaanse automobilisten 6,4 procent van hun tijd achter het stuur doorbrengen met bellen, mailen, texten, appen en browsen.
Lacune
Vergelijkbare cijfers over het Nederlandse verkeer zijn er niet. Dat is een lacune, want het verschilt sterk van het Amerikaanse, onder andere door de grote aantallen fietsers. Wel weten we, dankzij enquêtes onder Nederlandse automobilisten, dat 'handheld' telefoongebruik onder het rijden de afgelopen jaren sterk is toegenomen. Dat is ook terug te zien in het aantal bekeuringen dat ervoor wordt uitgeschreven. Sinds enige tijd hebben we spraakgestuurde telefoons, maar ook die zorgen voor afleiding.
Over het smartphonegebruik van fietsers en voetgangers heeft de SWOV een aparte factsheet.
Berichten als deze staan niet op zichzelf en voeden de gedachte dat de opkomst van de smartphone tot meer verkeersonveiligheid leidt. Een ander recent voorbeeld heeft te maken met de Pokémon Go-rage. In Tokyo reed een vrachtautochauffeur die onder het rijden met dit spelletje bezig was een voetgangster dood. Een andere raakte gewond.
De Nederlandse transportverzekeraar TVM is bezig om te onderzoeken welke rol afleiding speelt bij ongelukken met vrachtwagens. Het bedrijf wil niet afgaan op aannames en anekdotisch bewijs.
Opvallend meer doden
Toch is er in brede kring al veel te doen over het gevaar van telefoongebruik door automobilisten in het algemeen. En ook door fietsers en voetgangers. Na een lange periode van gestage daling lag het aantal verkeersdoden in 2015 ineens tien procent hoger dan in 2014. Daarvoor kunnen meerdere oorzaken zijn, maar de smartphone is nadrukkelijk in beeld. Verhoging van de maximumsnelheid naar 130 kilometer is waarschijnlijk niet de enige factor. Ook in een land als de VS zijn er zorgen over een plotselinge stijging in het aantal verkeersdoden.

Afleiding
Uit een factsheet van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) blijkt dat bellen achter het stuur al problemen veroorzaakte voor de smartphone zijn intrede deed. Bestuurders reageren 20 tot 40 procent trager. Als ze remmen, doen ze dat bruusker en zitten ze dichter op hun voorganger. Ook hebben ze moeite met koershouden. Handsfree bellen maakt niet veel uit. Het grootste gevaar zit in cognitieve afleiding: de gedachten zijn ergens anders. Dat speelt een rol bij te laat remmen, maar ook bij taken als invoegen en het raadplegen van spiegels en instrumenten. Praten met een passagier naast je leidt minder af dan een telefoongesprek, omdat zo'n passagier zich beter in de situatie van de bestuurder kan verplaatsen dan iemand aan de andere kant van een telefoonlijn.
6,4 procent van de rijtijd
Schattingen van de relatie met een hoger ongevalrisico lopen uiteen. De SWOV-factsheet noemt twee studies die zeggen dat de kans op een ongeluk met een factor 4, respectievelijk 5,6 toeneemt. Ook put de factsheet uit een Amerikaanse steekproef waarbij het normale rijgedrag van 3500 automobilisten werd vastgelegd met camera's en sensoren. Daardoor weten we van 905 ongevallen wat er direct aan voorafging. De kans op een ongeval wordt het sterkst verhoogd bij het intoetsen van telefoonnummers: 12,2 keer. Maar ook ander gedoe met telefoons maakt het rijden gevaarlijker. Verder weten we dankzij deze studie dat Amerikaanse automobilisten 6,4 procent van hun tijd achter het stuur doorbrengen met bellen, mailen, texten, appen en browsen.
Lacune
Vergelijkbare cijfers over het Nederlandse verkeer zijn er niet. Dat is een lacune, want het verschilt sterk van het Amerikaanse, onder andere door de grote aantallen fietsers. Wel weten we, dankzij enquêtes onder Nederlandse automobilisten, dat 'handheld' telefoongebruik onder het rijden de afgelopen jaren sterk is toegenomen. Dat is ook terug te zien in het aantal bekeuringen dat ervoor wordt uitgeschreven. Sinds enige tijd hebben we spraakgestuurde telefoons, maar ook die zorgen voor afleiding.
Over het smartphonegebruik van fietsers en voetgangers heeft de SWOV een aparte factsheet.
Datum: 18 oktober 2016
Auteur: DVK Redactie
© De Veiligheidskundige
Agenda
Vacatures
Process Safety Engineer (full-time)
HBO | Randstad, West
Adviseur veiligheid en gezondheid
HBO | Midden
Arbo & Preventie Coördinator
HBO, MBO | Oost
SHE Specialist | Safety, Health, Environmental | Food
HBO, MBO | West