Risico’s bij toepassing staalslakken

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) signaleert dat de wettelijke regels voor het gebruik van staalslakken de risico’s voor mens en milieu niet voldoende afdekken. Deze conclusie trekt de ILT op basis van een studie die het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in opdracht van de ILT heeft gedaan. Bij het toepassen van staalslakken in grote hoeveelheden en in dikkere lagen ontstaan grotere risico’s, dan bij het opstellen van de wetgeving het uitgangspunt was. Deze risico’s gaan over het vrijkomen en verspreiden van (mogelijk) schadelijke stoffen in het milieu.

Staalslakken

Staalslakken zijn een bijproduct uit de staalindustrie. Ze worden vaker en in grotere hoeveelheden toegepast in grondwerken (bv. wegen, grond-, geluidswallen) en om stortplaatsen op te vullen of op te hogen. Als staalslakken in contact komen met regen- of grondwater, komen er schadelijke stoffen vrij. Uit de studie van het RIVM blijkt dat in grootschalige toepassingen een extreem lage zuurgraad, en daardoor mobiliteit van zware metalen en andere schadelijke stoffen, ontstaat. Uitspoeling van deze stoffen kan onder andere leiden tot meer vissterfte en afsterven van water- en bodemleven.

Geen norm

De regels voor het veilig voor mens en milieu toepassen van bouwstoffen zijn beschreven in het Besluit bodemkwaliteit (Bbk). Als LD-staalslakken hieraan voldoen, zijn ze vrij toepasbaar. De ILT ziet een risico, omdat sommige stoffen - waaronder zware metalen - niet zijn genormeerd. Ook zijn er geen normen opgenomen voor de zuurgraad (pH). Juist door deze pH komen er stoffen vrij.
Voor risicovolle bouwstoffen is in de wet een verplichting opgenomen voor het isoleren, beheersen en controleren (IBC) van de bouwstof om risico’s voor het milieu tegen te gaan. Staalslakken zijn volgens de wetgeving echter geen IBC-bouwstoffen. Dit betekent dat er geen wettelijke verplichting voor isoleren, beheersen en controleren bestaat. Ook is er geen meldplicht bij het bevoegd gezag. Hierdoor is de mogelijkheid tot controle en handhaving zeer beperkt.

Toezicht

De ILT voert momenteel een inspectie uit bij de Nederlandse leverancier van staalslakken om te controleren of deze zich houdt aan de certificeringseisen van het Bbk. Ook onderzoekt de inspectie of deze bouwstoffen terecht zijn ingedeeld als ‘niet gevaarlijk’ bij de gevaarindeling van stoffen volgens de Europese CLP-verordening (Classificatie, Labelen en Verpakken van stoffen).

Lees ook:
de literatuurstudie van de RIVM 'Milieuhygiënische kwaliteit LD-staalslakken'
en de Signaalrapportage 'Wettelijke regels toepassen staalslakken dekken risico’s voor mens en milieu niet af'  

Bron: ILT