Ontdekking van asbest in grit zet veel in beweging

Sinds het bedrijf Eurogrit meldde dat het asbesthoudend grit in omloop heeft gebracht, zijn er 140 bedrijven geïdentificeerd die met het product hebben gewerkt. Verschillende overheidsdiensten werken samen om het probleem in kaart te brengen en aan te pakken. Nog niet bekend is wat de bron van de verontreiniging is, en of Eurogrit de enige verspreider was.

Grit wordt gebruikt bij activiteiten als gevelreiniging, roestbestrijding of het verwijderen van oude verflagen. Het besmette straalmiddel is één van de varianten die Eurogrit verkoopt, en wel smeltslak ofwel aluminiumsilicaat. Nadat een onderzoeksbureau sporen van witte asbest ofwel chrysotiel aantrof, heeft Eurogrit de NVWA ingelicht en het product teruggeroepen. Op de eigen site benadrukt het dat er alleen gevaar uitgaat van langdurige blootstelling. Daar staat ook te lezen dat het niet alleen geleverd is aan professionele straalbedrijven, maar in beperkte mate ook aan bouwcenters, verhuurbedrijven en (via de eigen fabriek in Dordrecht) aan individuele consumenten. Hoe lang de verontreiniging al bestond voor ze ontdekt en gemeld werd, en hoe groot de omvang van de besmetting is, vermeldt het bedrijf niet.

FNV
De FNV adviseert werknemers via een speciale sitepagina om geen enkel risico te nemen met geen enkel Eurogrit-product en desnoods het werken ermee te weigeren. Dat is omdat Eurogrit wel heeft gezegd om welk product het gaat, maar niet of andere leveranties in het verleden veilig waren. Het verwijst ze voor hulp naar het eigen Bureau Beroepsziekten. Ook eist de FNV dat de werknemers van alle bedrijven waar het grit is toegepast, worden ingelicht.
De overheid moet op een betere manier en ook sneller informatie geven over straalgrit. Dat vindt de FNV, die veel vragen krijgt van verontruste leden. Duizenden werknemers zitten volgens de vakcentrale in onzekerheid over hun gezondheid. Het bedrijf Sibelco (Eurogrit) uit Papendrecht leverde het reinigingsmiddel aan zo´n 140 bedrijven.
"Controles worden te veel overgelaten aan de industrie zelf", vindt de FNV. "Op dit moment is het de slager die zijn eigen vlees keurt, maar de gezondheid van werknemers is een grondwettelijke taak van de overheid." De bond wil dat de Inspectie Leefomgeving en Transport meer initiatief neemt. "De Eurogrit-zaak legt weer eens bloot dat controles niet overgelaten kunnen worden aan de markt."
De FNV krijgt inzage in de lijst waarop de bedrijven staan die hebben gewerkt met Eurogrit dat met asbest is vervuild. De vakbond wil de lijst inzien zodat de werknemers van de bedrijven goed kunnen worden geïnformeerd. De Inspectie SZW weigerde dat in eerste instantie omdat de wet dit zou verbieden, maar is nu gezwicht.
"Het is al dramatisch genoeg dat asbest bij de bedrijven terecht is gekomen. Nu moeten we zorgen dat alle informatie die er is ook via onze kanalen zo snel mogelijk aan de werknemers wordt gegeven", zegt Kitty Jong, vicevoorzitter van de FNV. Inspectie SZW heeft toch besloten ook zelf werknemers van de bedrijven te informeren.

Zorgen
Bedrijven die met zekerheid maatregelen moeten nemen, hebben dat - voor zover nu valt vast te stellen - onmiddellijk gedaan. De media berichtten in dit verband over het Amsterdamse Afval Energie Bedrijf (AEB), Tata Steel in IJmuiden (minimaal zes verschillende buitenluchtlocaties), Scheepsbouwer Damen in Vlissingen en onderhoudswerkzaamheden aan verschillende objecten (de Rotterdamse Willemsbrug, de Nijkerkerbrug tussen Nijkerk en Zeewolde en brughoofden in Kornwerderzand). Omwonenden van de Willemsbrug zijn per brief op de hoogte gesteld. Tata Steel IJmuiden heeft een informatiecentrum opgezet waar werknemers met vragen terechtkunnen. OR-voorzitter Frits van Wieringen sprak voor de camera - http://www.nhnieuws.nl/media/53644/Voorzitter-ondernemingsraad-Ik-denk-dat-de-besmetting-behoorlijk-groot-is - van de regionale omroep van Noord-Holland de verwachting uit dat de besmetting wel eens "behoorlijk groot" zou kunnen zijn. Hij baseert dat op de omvang van de inventarisatiewerkzaamheden die het bedrijf is gestart. Een andere organisatie waarvan bekend is dat ze met grote inventarisatievraagstukken zit, is Rijkswaterstaat. De ondernemersorganisatie OnderhoudNL heeft zich direct tot Eurogrit gewend.

Do's en dont's
Tot de overheidsorganisaties die het probleem in kaart brengen, behoren de Inspectie SZW, de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en Omgevingsdiensten. Tot op heden hebben zij 140 bedrijven geïdentificeerd die mogelijk met het verontreinigde product van Eurogrit hebben gewerkt. Zij moesten binnen twee dagen alle locaties doorgeven waar het is toegepast.
De Inspectie SZW heeft een lijst met do's en dont's opgesteld voor bedrijven die ermee hebben gewerkt of die het ergens hebben opgeslagen. Al die locaties of gebieden moeten worden beschouwd als plekken waar asbest kan zitten, tot het tegendeel is aangetoond. Alle straalwerkzaamheden waar het grit wordt gebruikt, moeten onmiddellijk gestopt worden. Maar ook andere werkzaamheden moeten worden stilgelegd, en de betreffende locaties moeten worden afgeschermd en gemarkeerd totdat de stappen zijn gezet waartoe artikel 4.54a van het Arbeidsomstandighedenbesluit verplicht. Bij daadwerkelijke besmetting mogen ze pas na sanering worden vrijgegeven. Werkgevers moeten hun personeel informeren en nazorg verlenen.

De Inspectie SZW heeft opdracht gegeven voor een onafhankelijk onderzoek naar blootstellingsrisico's van werknemers. De resultaten daarvan zullen openbaar worden gemaakt. Als er sprake was van blootstelling, moet dat in hun personeelsdossiers worden vastgelegd. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) had bij 'publicatie van de nieuwsbrief nog geen informatie over deze kwestie op haar site staan.

Lees ook:
Informatie voor bedrijven over gebruik straalmiddel Eurogrit