Onderzoek DeMonitor: Ongelukken op het werk
Het aantal werknemers dat overlijdt tijdens het werk neemt toe. In 2016 kwamen 70 mensen om het leven, 19 meer dan in 2015. Ook het aantal ongelukken zónder dodelijke afloop stijgt, 14% meer dan in 2015. Het jaarverslag van de Inspectie SZW is zeer kritisch over het bedrijfsleven: 'Werknemers die de ultieme prijs betaalden voor vaak onnodige fouten. Als bedrijfsleven en overheid hebben we de morele plicht om van hun dood te leren.'
Het zorgelijke is dat het aantal arbeidsongevallen decennia lang daalde door de introductie van bijvoorbeeld veiligere machines en arbozorg verplichtingen. Rond de eeuwwisseling vlakt de daling van het aantal doden af. In 2016 stijgt het aantal slachtoffers voor het eerst. De Inspectie is keihard over de oorzaken: 'Winst gaat boven veiligheid, tijdelijke werknemers krijgen onvoldoende instructies of beheersen het Nederlands onvoldoende.'
Ongevalonderzoek
De Inspectie schrijft dat ieder slachtoffer van een ongeval recht heeft op een onafhankelijk onderzoek. DeMonitor wil weten:
Was het leed te vermijden?
Wat is de rol van werkgevers, werknemers en de overheid?
DeMonitor is binnen haar onderzoek actief op zoek naar mensen die ervaring hebben met arbeidsongevallen, de kwestie zelf bestuderen of op een of andere manier hierbij betrokken zijn.
In de uitzending van zondag 3 september kwamen o.a. Maxime Verhagen (voorzitter Bouwend Nederland) en Marc Kuipers (inspecteur-generaal ISZW) aan het woord. Hieronder een verslag van deze gesprekken.
MAXIME VERHAGEN
'Je mag geen enkele concessie doen aan veiligheid,' dat zegt Maxime Verhagen, voorzitter van Bouwend Nederland als wij hem opzoeken voor ons dossier Ongelukken op het werk. 'Er vinden te veel ongelukken plaats op de bouw, dat staat ook voor ons buiten kijf. Er zal dus aan verbetering gewerkt moeten worden.'
De bouwsector is al jaren één van de risicosectoren
'In de bouw worden al jaren de meeste dodelijke slachtoffers geregistreerd' (Jaarverslag Inspectie SZW 2016).
En ook als het gaat om arbeidsongevallen scoort de sector hoog. In 2016 worden 158 bouwvakkers per 100.000 banen slachtoffer van een ongeval tijdens hun werk. In 2014 was dat nog 129 per 100.000 bouwwerknemers.
'De bouwsector, die sinds 2014 uit het dal van de economische crisis klimt, laat een grote relatieve stijging zien van het aantal slachtoffers.' (Jaarverslag Inspectie SZW 2016)
Wat kan Bouwend Nederland, de branchevereniging van de bouwsector, hier aan doen? Volgens Verhagen wordt er momenteel vol ingezet op veilig werken in zijn branche. 'De aannemers die ik spreek die geven ook prioriteit aan veiligheid, niet alleen door persoonlijke beschermingsmiddelen beschikbaar te stellen, maar ook door op te letten dat ze gebruikt worden.'
Ieder ongeluk onacceptabel
Maar de oud-minister en CDA-coryfee geeft toe dat de branche er nog niet is. 'Zolang er ongelukken plaatsvinden, gaat het niet de goede kant op. Ieder ongeluk is onacceptabel en we moeten er dus aan werken om dat te voorkomen. We hebben daarom ook een taskforce ingesteld om naar de oorzaken van de ongevallen te kijken en naar aanleiding daarvan maatregelen te nemen.'
De taskforce zet in op een verandering van de veiligheidscultuur. Ze willen bewerkstelligen dat een bedrijf veiligheid het belangrijkst maakt, en dat ook werknemers daar van doordrongen zijn. Bijvoorbeeld door op vaak drukke bouwplaatsen, met veel verschillende bedrijven, iedereen elkaar 's ochtends de hand te laten schudden en te laten vertellen wat hij die dag gaat doen. Daarmee wordt het de rest van de dag gemakkelijker om te communiceren en elkaar op risico's te wijzen, en elkaar ook aan te spreken op onveilig gedrag.
Rotte appels
Uit eerder onderzoek (ARBO in bedrijf) blijkt echter dat 37 procent van de bedrijven in de bouwsector geen wettelijk verplicht risicoplan (RI&E) heeft. Een deel daarvan is door de Inspectie zelfs gecategoriseerd als bedrijven die 'niet willen'. Verhagen vindt dat onacceptabel en bedrijven die zeggen geen risicoplan te willen maken zijn volgens hem dan ook 'rotte appels'. Verhagen: 'Je hoort het gewoon te hebben. Wij wijzen onze leden daar ook op. En dat is niet om vervelend te doen, maar om te zorgen dat het grootste kapitaal van een aannemer, zijn werknemers, 's avonds weer veilig thuis op de bank zit.'
Boetes door inspectie
Toch is hij er geen voorstander van om bedrijven zonder risicoplan te weren uit de branchevereniging. 'Door te zeggen: 'Dan ben je niet welkom bij Bouwend Nederland' los ik het probleem niet op. Dan gaan er een heleboel free riders komen en dat moet je niet willen. Ik zie het als mijn verantwoordelijkheid om te zorgen dat onze leden zo'n risicoplan wel hebben.' En als bedrijven dan nog niet willen ligt er een schone taak voor de Inspectie SZW, aldus Verhagen. 'Ik kan geen boetes uitdelen, de uiteindelijke controle of je een risicoplan hebt, moet door de Inspectie SZW gebeuren.'
Bekijk het volledige interview met Maxime Verhagen
Bron: DeMonitor
MARC KUIPERS
Inspecteur-generaal Marc Kuipers van de Inspectie SZW maakt zich zorgen over de gevolgen van de stijging van het aantal arbeidsongevallen. 'Er staat grote druk op het werk van de inspectie,' zo zegt zegt Kuipers. We spreken hem voor het dossier Ongelukken op het werk.
De Inspectie constateert dat er bedrijven zijn die de veiligheid niet hoog in het vaandel hebben. Die moeten streng worden gecontroleerd. Dat toezicht, bijvoorbeeld met onverwachte inspecties, komt in de knel. Kuipers: 'Al die uren die wij stoppen in die ernstige arbeidsongevallen betekent dat wij die uren niet kunnen besteden aan preventieve inspecties.'
De hoogst verantwoordelijke bij de Inspectie SZW noemt het een 'schokkend aantal' dat 30-50 procent van de bedrijven in Nederland niet beschikt over een wettelijk verplichte risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E). 'Dat betekent dat de eigen verantwoordelijkheid onvoldoende wordt ingevuld. Bedrijven moeten daarmee aan de slag,' aldus Kuipers.
In 2016 vielen 70 dodelijke arbeidsslachtoffers, 19 meer dan het jaar daarvoor. En ook het aantal arbeidsongevallen steeg afgelopen jaar met 13 procent. 'Dat is een trend die gekeerd moet worden,' aldus de generaal-inspecteur.
De verantwoordelijkheid voor veilig werken ligt volgens hem in de eerste plaats bij de bedrijven. 'Maar we komen nog te vaak tegen dat bedrijven zeggen: 'Als het economisch meezit heb ik geen tijd voor arbeidsveiligheid en als het economisch tegenzit heb ik er geen geld voor'. En die houding deugt niet.'
De beslissing over meer mankracht bij zijn dienst laat hij bij de politiek. 'Uiteindelijk is de capaciteit van de Inspectie SZW een gegeven waarmee ik aan de slag moet. Ik heb de verplichting om daarmee het onderste uit de kan te halen. En dat doen wij ook. De vraag of er meer prioriteit naar dit dossier moet is uiteindelijk een politieke keuze.'
Bekijk het volledige interview met Marc Kuipers
Bron: DeMonitor
Het zorgelijke is dat het aantal arbeidsongevallen decennia lang daalde door de introductie van bijvoorbeeld veiligere machines en arbozorg verplichtingen. Rond de eeuwwisseling vlakt de daling van het aantal doden af. In 2016 stijgt het aantal slachtoffers voor het eerst. De Inspectie is keihard over de oorzaken: 'Winst gaat boven veiligheid, tijdelijke werknemers krijgen onvoldoende instructies of beheersen het Nederlands onvoldoende.'
Ongevalonderzoek
De Inspectie schrijft dat ieder slachtoffer van een ongeval recht heeft op een onafhankelijk onderzoek. DeMonitor wil weten:
Was het leed te vermijden?
Wat is de rol van werkgevers, werknemers en de overheid?
DeMonitor is binnen haar onderzoek actief op zoek naar mensen die ervaring hebben met arbeidsongevallen, de kwestie zelf bestuderen of op een of andere manier hierbij betrokken zijn.
In de uitzending van zondag 3 september kwamen o.a. Maxime Verhagen (voorzitter Bouwend Nederland) en Marc Kuipers (inspecteur-generaal ISZW) aan het woord. Hieronder een verslag van deze gesprekken.
MAXIME VERHAGEN
'Je mag geen enkele concessie doen aan veiligheid,' dat zegt Maxime Verhagen, voorzitter van Bouwend Nederland als wij hem opzoeken voor ons dossier Ongelukken op het werk. 'Er vinden te veel ongelukken plaats op de bouw, dat staat ook voor ons buiten kijf. Er zal dus aan verbetering gewerkt moeten worden.'
De bouwsector is al jaren één van de risicosectoren
'In de bouw worden al jaren de meeste dodelijke slachtoffers geregistreerd' (Jaarverslag Inspectie SZW 2016).
En ook als het gaat om arbeidsongevallen scoort de sector hoog. In 2016 worden 158 bouwvakkers per 100.000 banen slachtoffer van een ongeval tijdens hun werk. In 2014 was dat nog 129 per 100.000 bouwwerknemers.
'De bouwsector, die sinds 2014 uit het dal van de economische crisis klimt, laat een grote relatieve stijging zien van het aantal slachtoffers.' (Jaarverslag Inspectie SZW 2016)
Wat kan Bouwend Nederland, de branchevereniging van de bouwsector, hier aan doen? Volgens Verhagen wordt er momenteel vol ingezet op veilig werken in zijn branche. 'De aannemers die ik spreek die geven ook prioriteit aan veiligheid, niet alleen door persoonlijke beschermingsmiddelen beschikbaar te stellen, maar ook door op te letten dat ze gebruikt worden.'
Ieder ongeluk onacceptabel
Maar de oud-minister en CDA-coryfee geeft toe dat de branche er nog niet is. 'Zolang er ongelukken plaatsvinden, gaat het niet de goede kant op. Ieder ongeluk is onacceptabel en we moeten er dus aan werken om dat te voorkomen. We hebben daarom ook een taskforce ingesteld om naar de oorzaken van de ongevallen te kijken en naar aanleiding daarvan maatregelen te nemen.'
De taskforce zet in op een verandering van de veiligheidscultuur. Ze willen bewerkstelligen dat een bedrijf veiligheid het belangrijkst maakt, en dat ook werknemers daar van doordrongen zijn. Bijvoorbeeld door op vaak drukke bouwplaatsen, met veel verschillende bedrijven, iedereen elkaar 's ochtends de hand te laten schudden en te laten vertellen wat hij die dag gaat doen. Daarmee wordt het de rest van de dag gemakkelijker om te communiceren en elkaar op risico's te wijzen, en elkaar ook aan te spreken op onveilig gedrag.
Rotte appels
Uit eerder onderzoek (ARBO in bedrijf) blijkt echter dat 37 procent van de bedrijven in de bouwsector geen wettelijk verplicht risicoplan (RI&E) heeft. Een deel daarvan is door de Inspectie zelfs gecategoriseerd als bedrijven die 'niet willen'. Verhagen vindt dat onacceptabel en bedrijven die zeggen geen risicoplan te willen maken zijn volgens hem dan ook 'rotte appels'. Verhagen: 'Je hoort het gewoon te hebben. Wij wijzen onze leden daar ook op. En dat is niet om vervelend te doen, maar om te zorgen dat het grootste kapitaal van een aannemer, zijn werknemers, 's avonds weer veilig thuis op de bank zit.'
Boetes door inspectie
Toch is hij er geen voorstander van om bedrijven zonder risicoplan te weren uit de branchevereniging. 'Door te zeggen: 'Dan ben je niet welkom bij Bouwend Nederland' los ik het probleem niet op. Dan gaan er een heleboel free riders komen en dat moet je niet willen. Ik zie het als mijn verantwoordelijkheid om te zorgen dat onze leden zo'n risicoplan wel hebben.' En als bedrijven dan nog niet willen ligt er een schone taak voor de Inspectie SZW, aldus Verhagen. 'Ik kan geen boetes uitdelen, de uiteindelijke controle of je een risicoplan hebt, moet door de Inspectie SZW gebeuren.'
Bekijk het volledige interview met Maxime Verhagen
Bron: DeMonitor
MARC KUIPERS
Inspecteur-generaal Marc Kuipers van de Inspectie SZW maakt zich zorgen over de gevolgen van de stijging van het aantal arbeidsongevallen. 'Er staat grote druk op het werk van de inspectie,' zo zegt zegt Kuipers. We spreken hem voor het dossier Ongelukken op het werk.
De Inspectie constateert dat er bedrijven zijn die de veiligheid niet hoog in het vaandel hebben. Die moeten streng worden gecontroleerd. Dat toezicht, bijvoorbeeld met onverwachte inspecties, komt in de knel. Kuipers: 'Al die uren die wij stoppen in die ernstige arbeidsongevallen betekent dat wij die uren niet kunnen besteden aan preventieve inspecties.'
De hoogst verantwoordelijke bij de Inspectie SZW noemt het een 'schokkend aantal' dat 30-50 procent van de bedrijven in Nederland niet beschikt over een wettelijk verplichte risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E). 'Dat betekent dat de eigen verantwoordelijkheid onvoldoende wordt ingevuld. Bedrijven moeten daarmee aan de slag,' aldus Kuipers.
In 2016 vielen 70 dodelijke arbeidsslachtoffers, 19 meer dan het jaar daarvoor. En ook het aantal arbeidsongevallen steeg afgelopen jaar met 13 procent. 'Dat is een trend die gekeerd moet worden,' aldus de generaal-inspecteur.
De verantwoordelijkheid voor veilig werken ligt volgens hem in de eerste plaats bij de bedrijven. 'Maar we komen nog te vaak tegen dat bedrijven zeggen: 'Als het economisch meezit heb ik geen tijd voor arbeidsveiligheid en als het economisch tegenzit heb ik er geen geld voor'. En die houding deugt niet.'
De beslissing over meer mankracht bij zijn dienst laat hij bij de politiek. 'Uiteindelijk is de capaciteit van de Inspectie SZW een gegeven waarmee ik aan de slag moet. Ik heb de verplichting om daarmee het onderste uit de kan te halen. En dat doen wij ook. De vraag of er meer prioriteit naar dit dossier moet is uiteindelijk een politieke keuze.'
Bekijk het volledige interview met Marc Kuipers
Bron: DeMonitor
Datum: 04 september 2017
Auteur: DVK Redactie
© De Veiligheidskundige
Premium partners
Agenda
Vacatures
HSE Officer
HBO | Zuid
Process Safety Engineer (full-time)
HBO | Randstad, West
KAM Coordinator
HBO | Zuid
QHSE Adviseur
HBO | Randstad, West