Omgevingdienst wist van ammoniak in Oreo-koekjes

Cacaofabriek Olam in Koog aan de Zaan mengt al jarenlang grote hoeveelheden giftig ammoniak met gemalen cacaobonen om de beroemde Oreo-koekjes zwart te maken. De fabriek heeft dit jarenlang geheim weten te houden, hoewel de overheid er wel van wist.
Olam ligt al een paar jaar onder vuur van omwonenden, milieubeweging en de overheid, vanwege zijn ammoniakuitstoot. Uitstoot van ammoniak is samen met die van stikstofdioxiden het grootste milieuprobleem van Nederland. De verklaring van Olam was altijd dat de uitstoot van nature vrijkomt bij behandeling van cacaobonen, maar niet vermeld werd dat tijdens dit proces om cacao diepzwart te maken ook kunstmatig grote hoeveelheden ammoniak worden toegevoegd.

Op het verkeerde been

De overheid wist er wel van. De Omgevingsdienst heeft de toevoeging van tienduizenden kilo’s ammoniak verborgen gehouden op verzoek van Olam. De fabriek zelf zette omwonenden, concurrentie en politiek op een dwaalspoor door verkeerde informatie naar buiten te brengen over de toedracht van de forse ammoniakuitstoot van deze fabriek. Dit blijkt uit onderzoek van het Noordhollands Dagblad.
Directeur Eric Nederhand van Olam erkent dat ammoniak aan het proces wordt toegevoegd, maar wil niet verhelderen hoeveel dat op jaarbasis is. ‘Ofi (Olam) gebruikt ammoniak als alkalisatieoplossing voor sommige cacaopoeders om de kleur of smaak van het eindproduct te wijzigen. Er blijft geen of zeer weinig ammoniak achter in het eindproduct. Ofi vermeldt het gebruik ervan als levensmiddelenadditief in de technische informatie bij elk ingrediënt’, antwoordt Nederhand. ‘Op specifieke hoeveelheden kan ik niet ingaan.’

Te duur

De cacaofabriek in Koog aan de Zaan is nooit ontworpen om grote hoeveelheden ammoniak te verwerken, vertelt een klokkenluider, wiens naam bij de hoofdredactie bekend is. ‘Er is nooit voldoende geld geïnvesteerd om dat op een behoorlijke wijze te doen. Te duur, vonden ze. De ammoniak kiert dus uit alle hoeken en gaten, de stank is enorm. Het milieu? Dat interesseert de bedrijfstop niet. Wel het zwarte cacaopoeder en wat ze ermee verdienen.’
Bij de grootste afnemer van het donkere cacaopoeder, Oreo-maker Mondelez, is het gebruik van ammoniak als ingrediënt bekend. Het staat op de verpakking van Oreokoekjes. ’Ammoniumcarbonaat’ staat hier vermeld.

‘Geen invloed’

‘Het gebruik van ammoniumcarbonaat in levensmiddelen heeft geen invloed op de kwaliteit of de veiligheid van het product”, verklaart Annick Verdege van Mondelez. De Oreo-koekjesmaker blijkt op de hoogte van het “Dutch process” om het poeder zwarter en volgens Mondelez ook smaakvoller te maken met behulp van ammoniak. Dat het omstreden is, lijkt Mondelez wel te beseffen. ‘Met Ofi hebben wij gewerkt aan een verbeterde productiemethode, waarbij milieuvriendelijker alkali wordt gebruikt.’

Bron: Gooi en Eemlander