NS start proef met wapenstok voor boa’s
De Nederlandse Spoorwegen (NS) zijn gestart met een eenjarige proef waarbij een deel van de buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) wordt uitgerust met een wapenstok. De maatregel volgt op een aanhoudende stijging van agressie- en geweldsincidenten tegen spoorwegmedewerkers en moet bijdragen aan een veiliger werkomgeving voor personeel in het openbaar vervoer.
In totaal krijgen 75 van de circa 680 NS‑boa’s een training in het gebruik van de wapenstok. Het gaat om medewerkers van de afdeling Veiligheid & Service op de standplaatsen Rotterdam, Den Haag, Zwolle en ’s‑Hertogenbosch. Na afronding van de training zullen naar verwachting vanaf eind april de eerste boa’s de wapenstok daadwerkelijk bij zich dragen tijdens hun dienst.
Arbeidsveiligheid en proportionaliteit centraal
Volgens NS is de proef nadrukkelijk ingebed in een veiligheidskundige benadering, waarbij proportionaliteit en beheersing van risico’s centraal staan. Tijdens de training krijgen boa’s niet alleen instructie over het technische gebruik van de wapenstok, maar ook over de omstandigheden waaronder inzet wel of niet is toegestaan. Daarmee wil NS voorkomen dat het middel leidt tot onnodige escalatie of disproportioneel geweld.
De aanleiding voor de proef ligt in de sterke toename van incidenten sinds de coronaperiode. In 2025 registreerde NS 1132 gevallen van agressie tegen medewerkers; in 2024 waren het er 1095. Boa’s worden daarbij relatief vaak geconfronteerd met dreiging en geweld.
Evaluatie van effectiviteit en neveneffecten
Het experiment loopt een jaar, waarna NS het effect van de wapenstok evalueert. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de ervaren veiligheid van medewerkers, maar ook naar mogelijke neveneffecten, zoals veranderingen in incidentdynamiek, klachten of juridische implicaties. De uitkomsten moeten inzicht geven in de vraag of het middel daadwerkelijk bijdraagt aan een veiliger werkklimaat.
Breder pakket aan veiligheidsmaatregelen
De proef maakt deel uit van een bredere set maatregelen om de sociale veiligheid op en rond het spoor te verbeteren. Zo krijgen alle hoofdconducteurs dit jaar een bodycam en is er samen met ProRail en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een actieplan opgesteld voor veiligere stations. Voor dit programma is 20 miljoen euro gereserveerd.
Daarnaast organiseert NS gerichte veiligheidsacties om een norm te stellen en houdt NS (permanente) ingangscontroles op stations.
Voor veiligheidskundigen biedt de proef een relevante casus op het snijvlak van arbeidsveiligheid, geweldsbeheersing en risicomanagement in publieke omgevingen. De opgedane ervaring kan waardevolle inzichten opleveren voor vergelijkbare sectoren waar medewerkers te maken hebben met toenemende agressie.
