Nog veel overtredingen in de uitzendsector

De afgelopen drie jaar heeft de Nederlandse Arbeidsinspectie 1304 uitzendbureaus en hun inleners gecontroleerd. Bij 873 werkgevers is een overtreding geconstateerd en daarvoor zijn boetes of waarschuwingen uitgedeeld. In totaal is in deze periode voor € 1.500.000 aan boetes opgelegd.
In Nederland wordt veel meer dan in vergelijkbare landen gebruikgemaakt van uitzendarbeid als structurele voorziening van werk. In de uitzendsector zijn ruim 16.000 bedrijven actief en jaarlijks werken er bijna een miljoen mensen een of meerdere dagen als uitzendkracht. Behalve het uitzendcontract worden nog vele andere flexibele contracten aangeboden zoals tijdelijk- en oproepcontracten en zzp-contracten. Nog maar 56 procent van de Nederlanders heeft een vast contract. Hiermee behoort Nederland tot de top-5 in Europa van landen met de meeste werknemers met een flexibel contract.

Arbeidsmigranten

De inspecties vonden vooral plaats in die sectoren waarbij snel mensen nodig zijn en waar sprake is van laagbetaald werk, zoals in de detailhandel, horeca, land- en tuinbouw, metaal en industrie, de bouw en in toenemende mate distributiecentra, transport en logistiek. Daar ziet de Arbeidsinspectie dat de risico's op oneerlijk en onveilig werk het grootst zijn. Voor dit soort werkzaamheden zijn weinig tot geen Nederlandse arbeidskrachten te vinden voor de arbeidsvoorwaarden die Nederlandse werkgevers willen bieden. Arbeidsmigranten zijn daartoe wel bereid en dat doen zij in de helft van de gevallen op uitzendbasis. Deze groep uitzendkrachten is kwetsbaar, omdat zij vaak de Nederlandse taal niet beheersen, minder bekend zijn met Nederlandse wet- en regelgeving en afhankelijk zijn van hun werkgever (het uitzendbureau) voor onder meer huisvesting. Het aantal arbeidsmigranten in Nederland bedroeg in 2021 zo'n 800.000.

Malafide werkgevers

De problematiek in de uitzendbranche is complex. Zo bestaan er vele mogelijkheden voor lucratieve verdienmodellen en malafide constructies. In deze gevallen kan de Arbeidsinspectie gebruik maken van het strafrecht. In de afgelopen drie jaar zijn er twaalf strafrechtelijke onderzoeken afgerond en overgedragen aan het Openbaar Ministerie. Bij de strafrechtelijke zaken is voor € 3.200.000 aan wederrechtelijke verkregen vermogen geïnd, dit is het financiële voordeel dat iemand heeft behaald door het strafbare feit te plegen. Verder zijn enkele gevangenisstraffen en taakstraffen uitgedeeld door de rechter. Ook heeft een bestuurder een tijdelijk beroepsverbod gekregen.

Signaleren

Volgens de Programmarapportage Uitzendbureaus 2020-2022 neemt het aantal ernstige ongevallen bij uitzendkrachten toe. In 22 procent van de ongevallen die de Arbeidsinspectie heeft onderzocht, is het slachtoffer een uitzendkracht. Dit percentage is hoger dan te verwachten op basis van het aandeel uitzendkrachten in de werkzame beroepsbevolking van 5-7 procent. Een deel van de verklaring voor dit verschil kan zijn dat uitzendkrachten relatief vaak onveilig werk doen in een werkomgeving met gebrekkige veiligheidsvoorzieningen.
Daar ligt een taak voor veiligheidskundigen om alert te zijn en blijven op misstanden. Deze blijven binnen de uitzendbranche helaas terugkomen en uitzendkrachten worden aan verschillende arbeidsrisico's blootgesteld. De Arbeidsinspectie blijft deze misstanden signaleren, bestrijden en voorkomen. En ook veiligheidskundigen kunnen daaraan bijdragen.

Bron: NLArbeidsinspectie