Nieuwe SER-handreiking PSA
De Sociaal-Economische Raad (SER) heeft de handreiking over psychosociale arbeidsbelasting (PSA) vernieuwd. De wet is niet veranderd, maar er is de laatste jaren wel veel veranderd in de praktijk. Er is meer aandacht voor sociale veiligheid, mentale gezondheid, hybride werken en platformwerk. Ook de rol van cultuur en leiderschap op het werk krijgt meer aandacht. Dat staat nu in de handreiking.
PSA betekent stress door het werk. Die stress kan komen door hoge werkdruk, pesten, discriminatie, seksuele intimidatie of agressie. Volgens de Arbowet moeten werkgevers dit voorkomen. Lukt dat niet helemaal, dan moeten ze de risico’s zo veel mogelijk beperken.
Het probleem is groot. In 2025 had 21 procent van de werknemers last van burn-outklachten. In 2023 waren werknemers samen 14,3 miljoen dagen ziek door PSA. Dat kostte werkgevers dat jaar naar schatting 4,9 miljard euro.
Hoe pak je PSA aan?
De handreiking geeft praktische maatregelen en oplossingen. Ook kleine bedrijven kunnen ermee werken. Je kunt de tips gebruiken bij een arbocatalogus en bij de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) met een plan van aanpak.
De aanpak bestaat uit elf stappen en volgt de PDCA-cyclus: plan, do, check, act. Grote en kleine organisaties kunnen dit gebruiken. Hoe diep je gaat, hangt af van de grootte van de risico’s en van je organisatie.
Eerst breng je de risico’s in kaart. Bespreek welke PSA-risico’s er in je organisatie zijn en leg die vast. Doe een RI&E met gegevens die je al hebt, zoals verzuimcijfers en meldingen. Zoek daarna uit waar de werkdruk en het ongewenste gedrag vandaan komen, bijvoorbeeld met vragenlijsten of gesprekken. Kies dan welke risico’s je als eerste aanpakt.
Daarna maak je beleid. Zorg dat het onderdeel is van het arbobeleid. Zorg ook voor steun van de directie, duidelijke rollen en geld. Bij het kiezen van maatregelen geldt een vaste volgorde: pak eerst de oorzaak aan, daarna volgen maatregelen voor een hele groep en als laatste maatregelen voor één persoon. Schrijf in een plan van aanpak wie wat doet, met welke middelen en wanneer.
Ten slotte voer je de maatregelen uit en vertel je erover aan de medewerkers. Meet daarna of de maatregelen werken. Tot slot zorg je dat de aanpak blijft bestaan in de organisatie. Werk de RI&E en het plan van aanpak ook regelmatig bij.
Download de Handreiking arbomaatregelen: Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) (1826 kb)
Bron: SER
Agenda
Vacatures
QHSE Adviseur | Infra
Safety Advisor - Industrial Hygienist / Arbeidshygiene
SHEQ Supervisor | MVK | Chemie