Nieuwe GACS-verplichting vanaf 2026
Vanaf 1 januari 2026 moeten grote utiliteitsgebouwen in Nederland voldoen aan een nieuwe verplichting: het installeren van een Gebouw-Automatiserings- en ControleSysteem (GACS).
Deze slimme systemen monitoren en sturen installaties - zoals verwarming, koeling en ventilatie - automatisch bij. Het doel is om energieverbruik te beperken, comfort te verbeteren en beter inzicht te krijgen in de prestaties van gebouwen.
De verplichting geldt in eerste instantie voor gebouwen met verwarmings- of koelsystemen van 290 kW of meer. Het systeem moet continu het energieverbruik kunnen meten, afwijkingen signaleren en rapportages genereren. Daarnaast moet het de mogelijkheid bieden om installaties automatisch bij te sturen. Voor installateurs en gebouweigenaren betekent dit dat bestaande systemen mogelijk moeten worden aangepast of vervangen.
Beknopte Checklist: Ben ik klaar voor GACS?
- Heeft mijn gebouw een verwarmings- of koelsysteem van 290 kW of meer?
- Wordt het gebouw gebruikt als utiliteitsgebouw (kantoor, zorg, onderwijs, sport, etc.)?
- Is het systeem na 2020 geïnstalleerd of grondig gerenoveerd?
- Kan mijn huidige systeem energieverbruik continu monitoren en afwijkingen signaleren?
- Is er iemand om de GACS-data te beheren en op te volgen?
- Zijn er jaarlijkse rapportages over energieprestaties?
- Is mijn systeem schaalbaar en toekomstbestendig (ook voor toekomstige strengere eisen)?
Hoewel de verplichting alleen voor grotere systemen geldt, is het verstandig dat ook kleinere gebouwen vooruitlopen op deze ontwikkeling. De verwachting is dat de eisen in de toekomst verder zullen worden uitgebreid naar systemen met een lagere capaciteit. Wie nu al kiest voor een schaalbaar en toekomstbestendig systeem, voorkomt later hoge kosten of boetes.
De vakcommissie Beheer, Onderhoud en Inspectie (BOI) van Techniek Nederland organiseert binnenkort een ontbijtsessie waar GACS ook aan de orde komt.
Bron: E&W Installatietechniek
