Huid- en luchtwegaandoeningen door schadelijke stoffen beter opsporen

06 april 2020

Multidisciplinaire samenwerking tussen arboprofessionals is belangrijk voor de preventie van aandoeningen veroorzaakt door beroepsgebonden blootstelling aan schadelijke stoffen. Dat is een van de conclusies uit het recente onderzoeksrapport van het NCvB-project ‘Signalering en preventie van huid- en luchtwegaandoeningen veroorzaakt door schadelijke stoffen’.

Het doel van het project is de kwaliteit van de signalering en preventie van deze beroepsziekten te verbeteren. Hiervoor is een geprotocolleerde werkwijze ontwikkeld die bedrijfsartsen kan helpen om de beroepsgebondenheid van COPD, astma en contacteczeem vast te stellen. De aanpak is specifiek voor de sectoren bouw, installatiebranche en (overig) MKB.

Zowel uit de observationele als kwalitatieve studie komt naar voren dat multidisciplinaire samenwerking tussen arboprofessionals belangrijk is voor de preventie van aandoeningen veroorzaakt door beroepsgebonden blootstelling aan schadelijke stoffen. Een factor hierbij is het tijdgebrek dat bedrijfsartsen belemmert om met preventie bezig te gaan. Verzuimbegeleiding heeft meestal prioriteit voor bedrijfsartsen. Ook is over het algemeen weinig over preventie en multidisciplinaire samenwerking vastgelegd in de contracten voor de arbozorg.

Voor zowel signalering als preventie geldt dat binnen bedrijven onderaannemers en ZZP’ers regelmatig buiten beeld blijven. Deze werknemers voeren vaak de werkzaamheden uit waarbij herhaalde blootstelling aan schadelijke stoffen plaatsvindt. Maar aan de preventie van risico’s veroorzaakt door deze blootstelling wordt geen prioriteit gegeven.
Daarnaast wordt de implementatie van preventiemaatregelen belemmerd door gebrek aan bewustwording van de werknemers. Het is belangrijk dat zij de relatie tussen de (lange termijn) gezondheidseffecten en blootstelling aan schadelijke stoffen inzien, zodat ze meer geneigd zijn de preventiemaatregelen toe te passen. Hierbij kan de hoofdaannemer een leidende rol spelen door met de onderaannemers samen te werken aan het opstellen van de veiligheids- en gezondheidsplannen bij een project.

Kwalitatieve studie

Om naast signalering meer inzicht te krijgen in de preventie van huid- en luchtwegaandoeningen is er een kwalitatieve studie uitgevoerd. Er zijn twee focusgroepen met bedrijfsartsen, arbeidshygiënisten en veiligheidskundigen gehouden. Daarin is de deelnemers gevraagd naar de bevorderende en belemmerende factoren voor de implementatie van preventiemaatregelen. Ook is de deelnemers gevraagd naar de factoren van invloed op de samenwerking tussen bedrijfsartsen en arbeidshygiënisten.

Na de focusgroepen zijn tien interviews gehouden met werkgevers en werknemers uit de bouw en installatiebranche. De deelnemers is gevraagd te reageren op de factoren genoemd in de focusgroepen. De bevorderende en belemmerende factoren zijn geclusterd in zes hoofdthema’s: attitude, organisatie arbozorg, signaleren, kennis en vaardigheden, organisatie werk en technische middelen.