Fysieke belasting vakmensen vraagt om bredere veiligheidsaanpak

Een groot deel van de vakmensen in sectoren als bouw, industrie en logistiek kampt met werkgerelateerde fysieke klachten. Dat blijkt uit panelonderzoek van VCA‑cursus.com onder 525 professionals. De resultaten laten zien dat fysieke belasting een structureel veiligheids- en gezondheidsrisico vormt, dat verder gaat dan het voorkomen van acute ongevallen.

Volgens het onderzoek ervaart 82 procent van de ondervraagden lichamelijke klachten als gevolg van het werk. Minder dan één op de vijf geeft aan volledig pijnvrij te werken. Een op de zeven vakmensen heeft zelfs vaak of vrijwel altijd pijn, terwijl de grootste groep aangeeft regelmatig klachten te hebben.

Oorzaken 

De belangrijkste oorzaken van de klachten liggen in de dagelijkse fysieke belasting. Meer dan de helft van de respondenten verricht zwaar tilwerk en staat of loopt langdurig. Herhalende bewegingen worden het vaakst genoemd als oorzaak (56 procent), gevolgd door werken in ongemakkelijke houdingen (40 procent). Daarnaast wordt ongeveer de helft van de vakmensen blootgesteld aan omgevingsfactoren zoals lawaai, stof en chemische stoffen.
Deze cijfers bevestigen dat ergonomische risico’s nog steeds onvoldoende structureel worden beheerst. De combinatie van fysieke belasting en langdurige blootstelling vergroot het risico op chronische klachten en uitval.

Duurzame inzetbaarheid 

Volgens Paul Bongenaar van VCA‑cursus.com vormt fysieke overbelasting een serieus risico voor de duurzame inzetbaarheid van vakmensen. Hij spreekt van een ‘gevaarlijke mismatch’ tussen de focus op acute veiligheid en de dagelijkse belasting op het lichaam. ‘We richten ons met VCA sterk op het voorkomen van ongevallen, maar de continue fysieke belasting put mensen langzaam uit,’ aldus Bongenaar.
Eerder onderzoek van het platform laat zien dat 22 procent van de vakmensen niet verwacht het werk vol te houden tot de pensioengerechtigde leeftijd. Nog eens 21 procent twijfelt daarover.

Veranderende norm: pijn is niet langer acceptabel
Opvallend is dat de houding ten opzichte van werkgerelateerde pijn verschuift. Slechts 14 procent van de ondervraagden vindt dat pijn ‘er nu eenmaal bij hoort’. Vier op de tien beschouwen pijn door werk als onacceptabel; de overige respondenten vinden het alleen incidenteel aanvaardbaar.
Volgens Bongenaar markeert dit een duidelijke omslag. ‘De vakman van 2026 accepteert het niet meer om zijn lichaam structureel te overbelasten. Organisaties die onvoldoende investeren in ergonomie, preventie en werkontwerp lopen het risico medewerkers te verliezen aan minder belastende sectoren of aan vervroegde uitstroom,’ stelt hij.

Ergonomische risico’s, zoals fysieke belasting, moeten nadrukkelijker onderdeel zijn van het arbobeleid en de RI&E. Niet alleen incidenten en ongevallen, maar ook cumulatieve belasting, werkhoudingen en herhaalbelasting vragen om een preventieve en integrale aanpak.

Bron: Flexmarkt en BouwMagazine