Belgische bouwinspectie: valgevaar grootste risico
Uit recente cijfers van de Belgische controleactie op bouwplaatsen blijkt dat valgevaar nog altijd het grootste risico vormt op de werkvloer. Tijdens inspecties in juni 2026 door de Belgische Arbeidsinspectie ging de helft van de 256 vastgestelde overtredingen over valgevaar vanaf bouwwerken of ondeugdelijke steigers. Deze Belgische bevindingen sluiten nauw aan bij de Nederlandse praktijk, waar vallen van hoogte eveneens bovenaan staat bij arbeidsongevallen.
Tijdens de tweedaagse controleactie inspecteerde de Belgische Arbeidsinspectie 116 aannemers. De actie richtte zich op hardnekkige risico’s in de bouw, waaronder werken op hoogte, de veiligheid van steigers, blootstelling aan kwartsstof en bescherming tegen hitte.
Valgevaar sprong daarbij het meest in het oog. Van alle vaststellingen had 29% betrekking op valgevaar vanaf het bouwwerk en 20% op problemen met steigers, zoals ontbrekende leuningen of onvoldoende stabiliteit. Samen waren deze categorieën goed voor bijna de helft van alle overtredingen.
Ook gezondheidsrisico’s kwamen duidelijk naar voren. Bijna 10% van de overtredingen ging over blootstelling aan kwartsstof zonder voldoende preventieve maatregelen. Daarnaast bleek 8% van de gecontroleerde bouwplaatsen werknemers onvoldoende te beschermen tegen extreme hitte en uv-straling tijdens de zomerse hittegolf.
De handhaving was stevig: bij 31,5% van de overtredingen, in totaal 47 keer, legde de inspectie de werkzaamheden direct stil. Slechts bij 7% van de inspecties werden helemaal geen tekortkomingen gevonden.
Vergelijking met de Nederlandse situatie
De uitkomsten uit België zijn zeer herkenbaar. De cijfers uit de Nederlandse Monitor Arbeidsongevallen van de Nederlandse Arbeidsinspectie laten een vergelijkbaar beeld zien.
Ook in Nederland blijft vallen een belangrijke oorzaak van meldingsplichtige arbeidsongevallen. Vooral werken op daken, ladders en steigers leidt jaarlijks tot ernstig of dodelijk letsel.
Net als in België vraagt ook in Nederland de veiligheid bij kleine bedrijven en onderaanneming extra aandacht. Waar de Belgische inspectie veel overtredingen constateerde bij kleine onderaannemers op de bouwplaats, laten Nederlandse cijfers zien dat het ongevalsrisico bij kleine bedrijven, met minder dan tien werknemers, aanzienlijk hoger ligt dan bij grote organisaties.
Daarnaast spelen kwetsbare groepen een belangrijke rol. De Belgische inspectie wijst op tekortkomingen in basisveiligheidsopleidingen. In Nederland zien we vergelijkbare aandachtspunten bij de inzet van uitzendkrachten en arbeidsmigranten, die in de bouw- en industriesector relatief vaak terugkomen in de letselstatistieken.
Ook klimaatbelasting krijgt in beide landen meer aandacht. Hitte- en uv-risico’s worden steeds vaker meegenomen in inspecties en in preventiebeleid. Waar de nadruk in Nederland traditioneel sterk lag op fysiek valgevaar, vraagt het toenemende aantal tropische werkdagen inmiddels ook om maatregelen tegen hittestress en zonnebrand in de RI&E.
De praktijk
De Belgische controleactie laat zien dat basisrisico’s op de bouwplaats hardnekkig blijven, ondanks jarenlange preventiecampagnes en strenge regelgeving. Voor veiligheidskundigen in zowel België als Nederland blijft de aanpak van valgevaar daarom prioriteit houden.
