Bedrijfstakverslag Bouw en Infra gepubliceerd

Het werkvermogen van oudere werknemers is aanzienlijk lager dan van jongeren. ouderen hebben een slechtere gezondheid en verzuimen langer. met name hebben ze meer klachten aan het bewegingsapparaat én ze hebben meer arbeidsgerelateerde klachten. Gezien de toename van het aantal oudere werknemers in de bedrijfstak is het in het belang van de werknemers zelf, maar ook van de gehele bedrijfstak, om meer aandacht te besteden aan duurzame inzetbaarheid. Het is in ieders belang om de kosten in verband met de verminderde inzetbaarheid te beperken.

Daarbij is het verstandig in het beleid rekening te houden met de eigenschappen van de sector. Deze sector heeft veel kleinbedrijf en werknemers die nogal honkvast zijn en niet zo makkelijk over hun toekomst praten. Het pleit voor de sector dat zoveel medewerkers een grote binding hebben met het vak en de werkgever. Gezien de maatschappelijke ontwikkelingen is het van belang om de inzetbaarheid blijvend te verhogen zodat meer mensen gezond en gemotiveerd de eindstreep kunnen halen.

Verandering bouwproces
Niet onderschat moet worden dat door technologische ontwikkelingen andere eisen aan medewerkers worden gesteld. Tegelijkertijd moeten mensen langer doorwerken. Mensen zullen zich meer dan vroeger voortdurend moeten ontwikkelen om aan te blijven haken bij de veranderingen. Niet alleen vakinhoudelijke ontwikkeling is nodig, maar vaak ook om- of bijscholing. Bouwbedrijven nemen steeds vaker de regierol op zich door (een deel van) het uitvoerende werk bij de flexibele schil neer te leggen. De afstemming, coördinatie en communicatie die dit met zich meebrengt zijn taken die bij het uitvoerend, technisch en administratief (UTA) personeel horen. Om dit georganiseerd te krijgen is UTA-personeel nodig. Niet alleen mbo’ers maar ook steeds vaker hbo’ers.
UTA-personeel heeft duidelijk meer last van stress dan bouwplaatspersoneel. Naast dat het werk geestelijk meer inspannend is, kan ook de verschuiving van uitvoerende naar logistieke en coördinerende werkzaamheden een rol spelen. Wij zien in de cao al jaren het aandeel bouwplaatspersoneel afnemen en het aandeel UTA toenemen. De twee groeien steeds dichter naar elkaar toe. We zien dat het bouwplaatspersoneel steeds meer invloed krijgt op de uitvoering van het werk en UTA-personeel steeds minder invloed heeft op het werktempo. Bouwplaatspersoneel ervaart in toenemende mate tijdsdruk bij de werkzaamheden, maar de de grootste belasting ligt in de fysieke inspanning die het werken kost.

Gezondheid en verzuim
De meest gemelde beroepsziekte in de bouw is lawaaidoofheid. Lawaaidoofheid komt bij een kwart van het bouwplaatspersoneel voor. Dit vormt een veiligheidsrisico op de bouwplaats vooral omdat het een sluipend proces is. Opvallend is dat UTA-personeel vaker een door een arts vastgestelde huidaandoening heeft, terwijl huidirritaties veel vaker voorkomen bij bouwplaatspersoneel. Kennelijk beschouwen bouwplaatsmedewerkers huidirritaties als behorend bij hun werk en niet als een aandoening of ziekte. Ruim 40% van de bouwplaatsmedewerkers heeft een door een arts vastgestelde aandoening aan het bewegingsapparaat. Bij 55-plussers komt zo’n aandoening drie keer zo vaak voor als bij medewerkers onder de twintig jaar.
Overgewicht is in toenemende mate een breed verschijnsel onder de Nederlandse bevolking. Bouwpersoneel heeft vaker overgewicht dan de Nederlandse populatie. De meerjarige trend toont echter stabilisatie en voor UTA-personeel zelfs een lichte afname van het overgewicht, terwijl de Nederlandse bevolking als geheel een stijgende trend laat zien. Gezien het feit dat de bouw de afgelopen jaren sterk vergrijst is en ouderen relatief meer overgewicht hebben, is dit een positieve ontwikkeling.
Jongeren in de bouw roken weliswaar meer, dit geldt ook voor alcoholgebruik, maar op oudere leeftijd daalt het gebruik en ligt het onder het landelijk gemiddelde. Een verklaring hiervoor kan zijn dat in de sector al langere tijd als gevolg van de periodieke arbeidsgezondheidskundige onderzoeken (PAGO) veel aandacht is voor een gezonde leefstijl. Dit gaat nog niet op voor de beweeg- en fitnorm. Daarop scoren medewerkers in de sector slechter dan gemiddeld.
Het ziekteverzuim bij bedrijven tot 10 medewerkers in dienst ligt drie keer hoger dan bij bedrijven met meer dan 100 medewerkers. Dit is het gevolg van de langere verzuimduur bij kleine bedrijven. Kleine bedrijven hebben minder mogelijkheden om passende werkzaamheden aan te bieden wat de werkhervatting vertraagt. Verder valt op dat 55-plussers drie keer zo vaak ziek zijn als medewerkers tot 29 jaar. De jongeren zijn vaker ziek dan ouderen, maar de duur van het verzuim is bij ouderen veel hoger. Toch is er een positieve trend waar te nemen: in alle andere leeftijdsklassen daalt het verzuim gestaag.

Veiligheid
Veiligheid is een belangrijk onderwerp voor de sector. Als er onvoldoende veiligheidsmaatregelen zijn genomen kunnen gevaarlijke situaties ontstaan met verstrekkende gevolgen voor de medewerkers op de bouwplaats en eventueel omstanders. Dat 95% van de ondervraagde bouwplaatmedewerkers aangeeft dat er voldoende technische en organisatorische maatregelen zijn genomen om de veiligheid te waarborgen, is geruststellend. Toch is elke onveilige situatie er één te veel. Daarom blijft het belangrijk hierop te blijven focussen. Ondanks dat slechts 5% van de ondervraagden de genomen maatregelen onvoldoende vindt, geeft bijna 15% aan zich regelmatig in onveilige situaties te bevinden. Opvallend is dat personeel in de grond-,  weg- en waterbouw (GWW) zich vaker in een onveilige situatie zeggen te bevinden dan personeel in de burgerlijke- en utiliteitsbouw (B&U), terwijl medewerkers in de B&U vaker een ongeval op de bouwplaats hebben. Dit verschil is door de jaren heen aanwezig. Mogelijk wordt de nabijheid van zwaar materieel zoals kranen en walsen als onveiliger ervaren dan bijvoorbeeld het werken op hoogte waarin men zelf meer controle over de situatie (denkt) te hebben.

Lees het volledige Bedrijfstakverslag Bouw & Infra

Bron: Volandis