Aantal zzp'ers daalt voor zevende kwartaal op rij
Het aantal zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers) in Nederland blijft krimpen. In het derde kwartaal van 2026 nam het aantal zzp'ers af met 11.000. Daarmee daalt het aantal zelfstandigen al zeven kwartalen op rij. De afname valt samen met de strengere handhaving op schijnzelfstandigheid en de opheffing van het handhavingsmoratorium door de Belastingdienst.
De nieuwste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) laten zien dat de krimp onder zelfstandigen aanhoudt, al is de daling in vergelijking met eerdere kwartalen iets afgevlakt. In totaal telde Nederland in het derde kwartaal van 2026 nog bijna 1,5 miljoen mensen die een hoofdbaan hebben als zelfstandige. Ook het aantal zelfstandigen mét personeel (zmp'ers) nam af, met 4.000.
Van zzp naar vaste contracten
De daling van het aantal zzp'ers hangt sterk samen met veranderende wet- en regelgeving. Sinds de Belastingdienst weer actiever handhaaft op schijnzelfstandigheid, zijn zowel opdrachtgevers als werkenden terughoudender geworden met zzp-constructies.
Opvallend is dat de daling onder zelfstandigen gepaard gaat met een stijging van het aantal vaste banen. Het aantal werknemers met een vast contract steeg in het derde kwartaal met 10.000. Het aantal flexwerknemers nam daarentegen af met 8.000. Deze tendens ondersteunt het beeld dat voormalige zzp'ers en flexwerkers vaker overstappen naar een vaste aanstelling als werknemer.
Krapte op de arbeidsmarkt
Naast de krimp van de zzp-markt meldt het CBS dat de algehele krapte op de arbeidsmarkt licht is afgenomen. De verhouding tussen vacatures en werklozen verschoof in het derde kwartaal naar 92 openstaande vacatures per 100 werklozen (tegenover 95 vacatures een kwartaal eerder).
- Het aantal werklozen steeg licht met 11.000 mensen, waarmee het werkloosheidspercentage uitkwam op 4,0 procent.
- Het totaal aantal openstaande vacatures bleef met 375.000 vrijwel gelijk aan het vorige kwartaal. De meeste vacatures zijn nog altijd te vinden in de zorg, handel en zakelijke dienstverlening.
- Het totale aantal banen (werknemers én zelfstandigen) steeg nog licht met 14.000 tot een recordhoogte van 11,7 miljoen.
Familiebedrijven
Uit het breder gepubliceerde arbeidsonderzoek van het CBS blijkt bovendien dat familiebedrijven een cruciale rol spelen op de Nederlandse werkgelegenheid. Bijna een derde van alle werknemers in Nederland is werkzaam bij een familiebedrijf. Deze bedrijven bieden veel werkgelegenheid en continuïteit op de arbeidsmarkt, juist in een periode waarin de verhoudingen tussen vaste contracten, flexwerk en zelfstandig ondernemerschap sterk in beweging zijn.
