Schaarste, specialisatie en de toekomst van het beroep

Wie was de Nederlandse veiligheidskundige in 2025? Hoewel de titel niet beschermd is, laten de cijfers van beroepsverenigingen en opleidingsinstituten een duidelijke trend zien: De beroepsgroep groeit in omvang, maar de vraag groeit sneller, we zijn schaarser dan ooit en onze rol wordt steeds complexer. Een analyse van een beroepsgroep in de lift.

Het exact tellen van veiligheidskundigen blijft een uitdaging, maar de contouren zijn scherp. De Nederlandse Vereniging voor Veiligheidskunde (NVVK) had in 2025 zo’n 3.000 leden. Kijken we naar de wettelijke certificering bij Hobéon SKO, dan zien we dat er ruim 2.200 Hoger Veiligheidskundigen (HVK) geregistreerd staan.
De grootste groep bevindt zich echter in het middenveld: naar schatting zijn er in Nederland 6.000 tot 8.000 Middelbaar Veiligheidskundigen (MVK) actief, van wie een groeiend deel zich als zzp’er aanbiedt.

De Arbeidsmarkt: Code Rood

2025 gaat de boeken in als het jaar van de war on talent binnen de veiligheidskunde. De krapte op de arbeidsmarkt heeft geleid tot een overspannen situatie en een werknemersmarkt. Bedrijven in de bouw, chemie en logistiek vechten om ervaren VK’ers.

Dit heeft twee grote gevolgen:

1. Het gemiddelde salaris voor een HVK’er steeg in 2025 naar circa € 5.500,- bruto per maand, waarbij uitschieters in de offshore en zware industrie de € 7.000,- passeren.
2. Steeds meer ervaren krachten verlaten de vaste dienst om als zzp’er aan de slag te gaan. Dit biedt de ‘interimmer’ vrijheid, maar stelt organisaties voor de uitdaging om continuïteit in hun veiligheidsbeleid te waarborgen.

De ‘T-Shaped’ Professional

In 2025 zien we dat de markt niet meer vraagt om een ‘pure’ veiligheidskundige, maar om de zogenaamde T-shaped professional. Dit betekent: diepgaande kennis van veiligheid, maar ook een brede kennis van aangrenzende vakgebieden.

Er is een run ontstaan op opleidingen tot Arbeidshygiënist of Milieukundige. De VK die drie petten kan opzetten, is in 2025 de absolute king of the hill. En terwijl een grote golf ervaren HVK’ers met pensioen gaat, zien we dat de instroom bij opleidingen verjongt en diverser wordt. In 2025 is bijna 35% van de startende veiligheidsstudenten vrouw, een recordaantal voor deze voorheen door mannen gedomineerde sector.

De Opleidingsrevolutie: van kennis naar competentie

Niet alleen de praktijk veranderde in 2025; de weg ernaartoe onderging een gedaanteverwisseling. De herziening van de HVK- en MVK-opleidingen was noodzakelijk om aan te sluiten bij de nieuwe certificeringseisen van het ministerie van SZW. Dit leidde tot een verschuiving van weten naar kunnen (competentiegericht onderwijs).

Focus op de ‘Soft Skills’

Waar de nadruk voorheen lag op wettenkennis en technische berekeningen, is in 2025 meer dan de helft van het curriculum gericht op gedrag, beïnvloeding en leiderschap. De moderne opleiding leidt niet langer op tot controleur, maar tot verandercoach. Studenten worden in 2025 getoetst op hun vermogen om een directieteam te overtuigen, in plaats van ‘alleen’ een risico-inventarisatie te maken.

Blended Learning en VR-Simulaties

De lesmethode is definitief gedigitaliseerd. In 2025 is het gebruik van Virtual Reality (VR) bij trainingen en incidentenonderzoek steeds meer standaard geworden. Opleidingsinstituten bieden nu ‘hybride’ trajecten aan waarbij AI-gestuurde simulatoren scenario’s nabootsen die voorheen onmogelijk (of te gevaarlijk) waren om te trainen.

De VK’er adviseert in 2025 niet meer alleen over de steiger, maar ook over de strategie.

De ‘Snuffelstage’ voor de kerndeskundige

Een opvallende vernieuwing in 2025 is de interdisciplinaire uitwisseling. HVK-studenten volgens nu vaak een module over Arbeidshygiëne en/of Arbeids- en Organisatiepsychologie. Dit legt de basis voor de eerdergenoemde ‘T-shaped’ professional die over de grenzen van het eigen vakgebied heen kijkt.

Toekomstblik: De VK van 2030

De trend die in 2025 is ingezet, zal zich de komende jaren hoogstwaarschijnlijk doorzetten. We bewegen weg van de ‘algemene’ veiligheidskundige naar de ‘strategische partner’. De veiligheidskundige van de toekomst adviseert niet over een steiger, maar over de inzet van robots, de psychologische impact van hybride werken en de integratie van doelstellingen op het gebied van productie, omgeving, mileu en sociaal gezonde en duurzame inzetbaarheid.