(Chemie)
Per- (of Poly)FluorAlkylStoffen
Verzamelnaam van duizenden verschillende fluorverbindingen waaronder GenX, PFOA (PerFluorOctaanzuur) en PFOS (PerFluorOctaanSulfonzuur). Gecategoriseerd als zgn. ZZS (Zeer Zorgwekkende Stoffen).
Zeer inerte, niet in de natuur voorkomende verbindingen die gebruikt worden bij de fabricage van anti-aanbakpannen (teflon), metaalbehandelingsmiddelen, gewasbeschermingsmiddelen, smeermiddelen, brandblusschuim (AFFF), inkten, textiel voor tapijt, waterwerende kleding en vernis.
Niet of nauwelijks afbreekbare stof die zich ophoopt in levende organismen en mogelijk ook in landbouwgewassen teruggevonden gaat worden. In 2022 zijn de concentraties in de Schelde en Westerschelde en in de daar gevangen vis in het nieuws gekomen. Consumptie wordt door verschillende toxicologen afgeraden vanwege (vermoede) aantasting van het menselijk immuunsysteem. In 2025 werd duidelijk dat o.a. eieren van hobbykippen tot 1000 maal de toegestane hoeveelheid PFAS bevatten en dat dit toe te schrijven is aan bio-accumulatie door consumptie van regenwormen.
PFAS komen in lage concentraties voor in vooral baggerspecie uit rivieren, die daardoor niet getransporteerd of gebruikt mag worden; een ernstig probleem voor de bouw en de infra-sector, dat in 2019 opnieuw in de actualiteit is gekomen en leidde tot stagnatie van werkzaamheden. In 2026 werd de noodklok geluid vanwege sterk vervuilde locaties waar PFAS-houdend blusschuim is gebruikt.
Zie www.expertisecentrumpfas.nl en het handelingskader van de Rijksoverheid, versie december 2021.
Voorlopige toepassingsnormen voor verontreinigde grond en baggerspecie de boven grondwaterniveau en buiten grondwaterbeschermingsgebieden wordt toegepast is 7 microgram/kg voor PFOA en 3 microgram/kg voor andere PFAS.
