VK-stokpaardVK-stokpaard

VK-stokpaard is het open spreekgestoelte van DeVeiligheidskundige. Een vrijplaats waar een genodigde veiligheidskundige zijn of haar zegje mag doen, met onze redactionele steun. De spreker mag het stokpaard doorgeven, vóór of na zelf te hebben gesproken. Liefst erna.
Lees meer

Wim Harte en Selda de Smidt: “Veiligheid is een persoonlijke keuze”.

Wim HarteSelda de Smidt"Wacht even, er moet een tram langs”. Het is de eerste zin die het Stokpaard mag noteren uit de mond van Wim Harte, MVK en mede-eigenaar van organisatie- en adviesbureau Harte & De Smidt Consultancy B.V. De Smidt met dee-tee zit naast Harte in de auto, wat meteen een duo-interview oplevert. We treffen Wim en Selda via de mobiele telefoon in de auto in het Belgische Gent. De tram in kwestie is lijn 22 van de Gentse stadstram, en die heeft blijkbaar ook de parkeerstrook nodig. Over hardnekkige veiligheidsrisico’s gesproken: trams staan niet bekend om hun flexibele koers. Wim en Selda moeten aan de kant, zo valt er met wat goede wil op te maken uit de Vlaamse commentaren op de achtergrond. Het practicum groepsdynamiek is vooral Selda’s liefhebberij, maar Wims stem klinkt net iets luider. 

Biografie
Harte (geb. 1971) heeft gewerkt als elektrotechnicus, projectleider, leidinggevende op een productieafdeling, kwaliteitsmanager in de automotive en is jarenlang werkzaam geweest achter de schermen bij een dienstverlener in kwaliteits- en organisatieadvies en veiligheidsopleidingen. Vreemd genoeg is hij pas daarna zelf veiligheidskundige geworden. Met zijn zakelijke- én privépartner Selda de Smidt (1981) runt hij sinds kort het advies- en opleidingsbureau Harte & De Smidt Consultancy B.V. in Spijkenisse (www.hdsc.nl). Het bedrijf richt zich op kwaliteit, veiligheid en milieu. De Smidt heeft een achtergrond in personeelszaken, projecten, commerciële en juridische zaken en inmiddels is ze ook in opleiding tot middelbaar veiligheidskundige. Zij wordt daarin uiteraard sterk gestimuleerd door Wim, maar "je moet gedreven zijn en affiniteit hebben met de activiteiten van je bedrijf", aldus Selda. "Het mag niet zo zijn dat iemand die ons kantoor belt denkt dat hij de secretaresse aan de lijn heeft. Ik moet ook vakinhoudelijk weten waar ik over praat." Het is geen verrassing dat ze uit volle overtuiging als cursist meedoet met de eerste eigen opleiding tot MVK.


Selda, voor jou lijkt de ommezwaai het grootst. Wat vind je van veiligheidskunde?
De Smidt: "Het mooiste vind ik dat het overal is. Wat je ook doet en waar je ook kijkt kom je het tegen. Ik heb net twee lesdagen achter de rug en kijk al anders naar de wereld om me heen. Laatst stond er een hoogwerker van een schildersbedrijf aan de overkant van mijn appartement. Met een oude en een jonge schilder erin die op elke verdieping uit de hoogwerker klommen, via de balustrade op de balkons. En aan persoonlijke valbeveiliging deden ze niet."

En toen? Heb je er iets van gezegd?
De Smidt: "Ja, maar eerlijk gezegd was het Wim die het vervolgens met de schilders heeft besproken. En mét resultaat, want de volgende dag had de jongste in elk geval keurig zijn harnasgordel aan, en ik heb ze niet meer op hoogte zien in- en uitstappen. Dan hebben we toch weer wat bereikt."

Is het wel verstandig, een opleidings- en adviesbureau oprichten met je partner?
Harte: "Daar is een gedegen risicoanalyse aan vooraf gegaan. Ik heb het getroffen met een gedreven partner die ook iets met techniek heeft. In de studieonderdelen waar ik zelf als docent optreed heb ik haar in de groep. En bij de huiswerkopdrachten hoort ook het voorbereiden van groepspresentaties, iets wat Selma misschien later zelf ook zal mogen doen, als docent voor de studieonderdelen waar zij in thuis is." De Smidt: "Het is vooral de eerste keer spannend als je voor een groep staat, maar naarmate je het vaker doet wordt het steeds natuurlijker. Nu kijk ik er nog met bewondering naar dat het Wim zo gemakkelijk af gaat, maar hij heeft dan ook al flink ervaring met het lesgeven aan groepen."

Begrijp ik dat jullie zelf ook de volledige leerstof doceren?
Harte: "Nee, ik geef slechts bepaalde studieblokken en Selda concentreert zich op administratie en cursusplanning. Ik vind dat cursisten les moeten krijgen van verschillende specialisten. Die diversiteit is noodzakelijk. Niet alleen vanwege de verschillende expertise, maar ook omdat je nu eenmaal geen klonen van jezelf moet willen produceren. Daarom maken we gebruik van een heel netwerk van verschillende docenten."

Jullie zijn bepaald niet de enige opleider. Hoe denk je het te kunnen opnemen tegen al die andere partijen?
Harte: "Door onze flexibiliteit, kwaliteit en persoonsgerichtheid. Ik weet dat het een holle kreet lijkt en dat iedereen dat roept, maar dat is het niet. Probeer jij maar eens ergens een opleiding op de zaterdagen te regelen. Dat is voor veel cursisten een uitkomst, want om ze een dag per week vrij te laten roosteren kan bij hun werkgevers nogal eens op weerstand stuiten. Over flexibiliteit: als we cursisten krijgen die zich te laat melden voor een opleidingstraject, dan organiseren we desnoods een aantal inhaalsessies, zodat ze nog aan kunnen haken bij een groep die al op weg is. En zo hebben we nog meer kleine dingen waarin we ons positief onderscheiden van andere aanbieders. Dat we een kleine, overzichtelijke organisatie zijn is daarbij een voordeel."

Dat ‘drukdrukdruk’ is wel een symptoom van een maatschappij die gericht is op productie en winst, en niet primair op veiligheid.
Harte: "Dat proberen wij juist te veranderen. Veiligheid is en blijft een persoonlijke keuze. Ook als de baas je op de nek zit maak je voor jezelf die keuze. Ren je door om het werk klaar te krijgen of denk je na hoe je het veilig doet? Betrokkenheid bij het bedrijf is prima, maar niet als het tot ongelukken of een burn-out leidt. Gedrag op de werkvloer is iets waar je zelf bij bent."

Stress en spanning kun je persoonlijk afwijzen, maar het is iets wat je overkomt, waar je door wordt meegesleept.
De Smidt: "Dat moet een bedrijf zich ook realiseren. Stress is een sociaal mechanisme. Het kan komen doordat mensen onderling te maken hebben met jaloezie, met het niet uit handen kunnen of willen geven van taken, enzovoort. Het ziektepercentage is een van de graadmeters voor stress en gebrekkig welzijn. Mensen werken samen in één team, léven acht uur per dag samen en ze moeten er met medewerking van het bedrijf voor zorgen dat dat gezellig blijft, in ieders belang. Ook leidinggevenden moeten daar iets mee. Als mensen het niet naar hun zin hebben op het werk dan moeten ze beginnen daar eens over te praten. Geen tijd hebben voor een praatje is hartstikke fout. Ik denk dat je daar als extern adviseur wel degelijk invloed op hebt." Harte: "Naast ziekteverzuim kun je ook de werknemerstevredenheid gaan meten. Gewoon persoonlijk vragen hoe het gaat met mensen, hoe ze hun werk ervaren."

Dat kun jij allemaal wel zeggen, maar wat doe je als je door een organisatie wordt ingehuurd die alleen maar wil dat het snel gaat tegen minimale kosten?
Harte: "Tijd en geld mogen geen factor zijn, althans niet de belangrijkste. Dat betekent dat ik me niet klem laat zetten door een opdrachtgever. Als ik bij een eerste gesprek geen goed gevoel krijg over de intenties en de cultuur dan stort ik me er niet in. Je moet een goed gevoel hebben bij wat je doet. Mijn persoonlijke drijfveer is het bijdragen aan een veiligere wereld. Als dat niet strookt met de intentie van een opdrachtgever dan doen we geen zaken." De Smidt: "Ook als ze ons vragen om opleidingen te doen voor heel grote groepen dan stellen we grenzen. Als bijvoorbeeld persoonlijke presentatieopdrachten deel uitmaken van een training, dan blijft er in een groep van twintig man te weinig ruimte over voor elke individuele cursist, dat kun je zo uitrekenen. Met tien man gaat dat veel effectiever. Wij zeggen dat we persoonlijke aandacht willen geven, en dit is een voorbeeld van hoe we dat doen."

Als je als docent optreedt, wil je dus dat mensen gaan kijken naar hun eigen gedrag en dat gaan veranderen. Zelf zeggen ze dat er tien anderen klaarstaan om hun werk over te nemen als ze in de ogen van hun baas niet hard genoeg lopen. Ze nemen de stress voor lief omdat ze er een inkomen aan overhouden. Hoe pak je dat aan?
Harte: "Wat goed werkt zijn voorbeelden van hoe het niet moet. Laat filmpjes zien, geef voorbeelden en praat erover. Laat de gevolgen zien. Ik heb zelf al twintig jaar geleden een dodelijk ongeval meegemaakt in de elektrotechniek. Een uiterst simpel geval van uitglijden en heel ongelukkig terechtkomen. Dat had niet hoeven gebeuren als er met iets minder haast was gewerkt. Op mij persoonlijk heeft het heel veel indruk gemaakt, en ik gebruik het nog steeds als voorbeeld. Mensen staan altijd onder druk, maar uiteindelijk moet iedereen zich de vraag durven stellen wat er belangrijker is; dat het werk klaar is of dat hij zelf gezond naar huis gaat. En in het ergste geval stap je op. Op een werkplek waar de directie voortdurend tegen je aan schopt moet je niet blijven. Je dient – als bedrijf en als persoon – continu te investeren in veiligheid. Bewust worden, bewust zijn en bewust blijven. Gelukkig wordt het in de Nederlandse cultuur geaccepteerd dat je af en toe de tijd neemt voor reflectie."

Zou veiligheidskunde niet gewoon een vak moeten zijn op de middelbare school?
De Smidt: "Zeker. Veiligheid is overal, ook thuis. Harte: “Dat vak zou 'algemeen veiligheidsbewustzijn' kunnen heten. In elk geval moet het dat proberen te bereiken. Het verschil tussen iemand mét dat bewustzijn en iemand zonder is dat de eerste niet op een bureaudraaistoel met wieltjes klimt maar er een trapje bij pakt. Zelf pak ik ook het trapje. En ik zet geen fles spiritus naast de barbecue. Maar we staan niet in de keuken met brandvertragende kleding aan. Het zijn bewuste afwegingen die ieder voor zich moet maken. Maar wel op goede gronden en met de daarvoor noodzakelijke kennis. Als die niet al in een vroege levensfase wordt meegegeven dan moet dat later alsnog,  als mensen al aan het werk zijn. Mensen die er oprecht mee aan de slag willen, zien we graag in ons kantoor." (MC)


Home
Cookies zijn essentieel voor een goede werking van deveiligheidskundige.nl. Door op oké te klikken geeft u toestemming voor het gebruik van cookies op deze website.
Oké Niet oké