Column Flip: Een bijna-exitgesprek

Wij bevinden ons ten kantore van Drs. Felix J.A.H.M. Gortworst, die het méér dan zat is met Flip. Huisveiligheidskundige annex vertrouwenspersoon Flip de Reede heeft zijn eindejaars-beoordelingsgesprek gemist wegens ziekte, maar hij heeft verzuimd zijn afwezigheid te melden via de gebruikelijke kanalen. Dat hij in december is ingestort kan hem niet worden verweten, maar het lak hebben aan procedures is een doodzonde, zelfs bij Scheurwater en Gortworst.

KlomppumpsFlip mankeert van alles en heeft naast zijn geestelijke probleem ook twee verzwikte enkels omdat hij thuis graag op klompen loopt. Als je dat in de sneeuw volhoudt – zoals Flip – dan kom je bij elke stap die je zet een centimetertje hoger te staan wegens plakkaatopbouw onder de houten zolen. Van de achterdeur naar de hobbytrekker met sneeuwschuiver kan ver genoeg zijn om van aanmerkelijke hoogte ter aarde te storten. Aldus is gebeurd. De klompen doordrenken met diesel (een bedenkelijke tip van Tinus) helpt nauwelijks tegen aanhechtende sneeuw, wel tegen de verspreiding van hoefrot (bij vee) en voetschimmel (bij de dragers van deelklompen). Diesel-Tinus besproeit zijn eigen Canta ruimschoots met diesel als sneeuw en ijs dreigen, vooral ter bescherming tegen pekelcorrosie. Dat werkt wel, maar we blijven even bij Flip.

Bedrijfsgeneesheer Pekerjaan, die Covid-19 enthousiast heeft aangegrepen om zich nu helemáál niet meer te laten zien op onze bedrijfsvloeren, kwam bij grote verrassing langs bij Flip thuis, wat een gezellig anderhalvemetergesprek opleverde over oude landbouwtrekkers, virusmoeheid en bamboevezelversterkte melaminedienbladen, want Pekerjaans autoradio was vastgevroren op Radio 1. Het ging over de gevaren van blootstelling aan formaldehyde, waartegen Pekerjaan, een praktisch man, direct een dagelijkse dosis ‘Oude Tukker’ adviseerde. En dat had hij toevallig bij zich, want het was ook bewezen werkzaam tegen Covid-19-geïnduceerd geestelijk leed. De literfles paste precies in zijn dokterstas. Dat was gisteren.
Nu hangt Flip, verminkt van lijf en leden (én nog immer van geest) in een ongemakkelijke kantoorstoel tegenover Gortworst, zijn krukken links en rechts op de vloer. Gortworst, de toppen van zijn gespreide vingers fijntjes tegen elkaar, doet zijn verhaal:

Gortworst: ‘Zo. Meneer De Reede met dubbel e en twee maal FFP-2. Dat rijmt, hihi. Nooit gedacht dat ik u zo timide in de gastenstoel tegenover mij zou treffen. Ik mag wel zeggen: het heeft wat moeite gekost en u had bijna uw zakelijke telefoon en uw toegangspasje definitief mogen inleveren. Met uw eigenwijze en laakbare gedrag. Als het aan mijn waarde medegrootaandeelhouder en directeur Scheurwater had gelegen had u al vóór de feestdagen op de keien gestaan, en niet vanwege de coronacrisis. U mag zich dus gelukkig prijzen dat ík u mag beoordelen.’

Flip, door zijn maskers heen: ‘Hmpf.’

G: ‘Sjef wenst geen tijd meer in u te steken, ondanks de langdurige zakelijke relatie die u heeft. Dertig jaar, klopt dat?’

Flip: ‘Drieënveertig, maar de eerste dertien jaar was zijn vader hier de baas, terwijl Sjef nog werkte aan zijn afstudeeropdracht op het BLOvK.’

G: ‘BLOvK?’
Flip: ‘Buitengewoon Lager Onderwijs voor Kneuzen. En nog blijven zitten ook. Daarna gestrand op de leao, want leesblind. Sorry dat ik het zeg, maar in stupiditeit wordt hij alleen overtroffen door zijn neef Rex, die hier nog wat van zijn vingers heeft rondgestrooid toen hij een flex in zijn handen kreeg. Ondanks de speciale begeleiding die de minderjarige spruit kreeg.’

G: ‘U bent uw ziekelijke gevoel voor humor in elk geval nog niet kwijt. Over uw baan denk ik nog na. Maar het is me duidelijk: u heeft geen hoge dunk van de familie.’

Flip: ‘Dat is een juiste conclusie. Maar als u aanstuurt op onverenigbaarheid van karakters als ontslaggrond, dan haal ik de bond erbij. En voordat u zegt dat we hier níet zitten om het geslacht Scheurwater te beoordelen: dat realiseer ik me, maar ik heb vóór uw tijd nogal wat met hem meegemaakt. Ik heb dat nog niet allemaal verwerkt. Als we bij mijn kerntaken blijven: Scheurwater is een hardnekkig obstakel gebleken bij het handhaven van de veiligheid. Ik word op alle mogelijke manieren gehinderd bij mijn werk, wat ik ook bedenk of doe. Ik heb meermalen aan de rand van een ernstige crisis gestaan.’

Alleeeeeee Hop!G: ‘Dat zegt meer over u dan over Sjef. De heer Scheurwater beschikt over een gezonde ondernemersgeest. Ik zal proberen me gepast uit te laten over uw geest. Uw vermeende conflict met Sjef zit hem voor een groot deel in de verschillende principiële doelen die u nastreeft. U bent ervan overtuigd dat veiligheid het grootste goed is, de heer Scheurwater streeft naar winstmaximalisatie en continuïteit. U koestert beiden elke ‘kwaliteitsseconde’, maar vanuit een verschillende notie van kwaliteit. U vindt Sjef een geldbeluste uitbuiter, hij vindt u een onnodig voorzichtige dwarsligger en een pathetische onheilsprofeet. Persoonlijk heb ik meer met zijn vrije ondernemerschap dan met uw gedragsregels. Van de laatste kunnen we namelijk niet eten.’

Flip: ‘Als ik er hier niet op toezie dat onze werkvloer wordt aangeveegd, dat de PBM’s worden gedragen en dat de Arbeidstijdenwet wordt gerespecteerd dan is het eind zoek.’

G: ‘Heeft u dat dan al eens geprobeerd? U bent twee maanden afwezig geweest en we struikelen desondanks nog steeds niet over het afval, behalve in uw eigen slaaphok, waar het laatste woord nog niet over is gezegd. De wegwerp-PBM’s vliegen erdoorheen en er wordt ruim voldoende gepauzeerd, ook zonder uw inbreng. Waarmee ik bewezen acht: daar waar zich vanzelf een werkbaar evenwicht instelt, moet men niet gaan proberen iets bij te sturen vanuit opgelegde en de mens wezensvreemde principes. Zoals u en uw vakgenoten vaak plegen te doen, met een burn-out als gevolg. Als de lemmingen zich van de rotsen in zee werpen omdat ze met teveel zijn, waarom zou de veiligheidskundige proberen ze daarvan te weerhouden? Als de lemming zijn leven wenst te rekken dan rent hij wel de andere kant op. Als die neiging er niet in zit dan bréng je die er ook niet in. Dan strijd je tegen windmolens. Tegen het instinct, de natuur. Alles heeft een doel. Als dat doel niet tot je diepste overtuigingen behoort dan krijgt de veiligheidskundige het er ook niet in, zelfs niet met de beste toolboxmeeting.’

Flip: ‘U laat zich kennen als defaitist. Ik denk dat u de essentie van ons werk mist. De behoefte aan veiligheid is ons namelijk helemaal niet wezensvreemd. Wij reiken werkzame gereedschappen aan.’

G: ‘Essentie? Werkzame gereedschappen? Toevallig heb ik me in uw werk verdiept: u plakt hier kleine kotsen naast deurkrukken en loopt het roken te promoten als ‘moment van veiligheidsbezinning’. Denkt u nu echt dat de rokers tijdens hun onwenselijke werkonderbrekingen een LMRA uitvoeren? Nou dan. Intussen plaatst u hier en daar een verwarrend wegwijzertje voor een leesblinde lemming, nadat u met uw vakgenoten heel lang hebt vergaderd over de meest effectieve kleur voor dat bordje. Dat is mijn opvatting over uw professie, meneer De Reede. De theoretische risicobenadering van uw collega’s is aardig voor de wat complexere omgevingen. En dan valt er nog een hele hoop af te dingen op hun methoden om te kwantificeren. Laat dat dus alstublieft over aan de econometristen. Op onze eenvoudige werkvloeren hoort het zweet rond te spuiten. Hier volstaat onze natuurlijke neiging tot overleven. Als onze preventiemedewerker voorbij racet met zijn scootmeubel met zwaailicht, draagt dat niet bij aan de veiligheid. Onze werklieden springen wél opzij. En ze zitten niet te wachten op hordes pantoffelhelden met lijstjes, potloodjes en opgestoken vingertjes. Al dat in de weg lopend publiek draagt op geen enkele manier bij aan de productie.’

Flip: ‘En toch werk ik hier en betaalt u mij mijn salaris, terwijl u beweert alleen maar last van mij te hebben.’

G: ‘Ja, en eigenlijk is dat zeer opmerkelijk. Het doet me deugd dat u het zelf vaststelt. Misschien getuigt het van misplaatste naastenliefde van degene die heeft gemeend u hier aan te moeten stellen. Ooit. Toen ik daar nog geen invloed op had. Ik ben hier voortdurend aan het opletten dat we niet bankroet gaan aan de achterhaalde inzichten en valse nostalgie die het familiebedrijf zo gewoon is, want dan houdt het namelijk voor iedereen hier op. Noem het maar mijn hobby. Uw salaris en dat van heel veel andere niet aan de output van ons bedrijf bijdragende of zelfs contraproductieve elementen is economisch niet te verantwoorden. U bent ballast. Nog erger dan de medewerkers van de sociale werkplaats hiernaast. Die zijn, in tegenstelling tot uw persoon, blij met de zinvolle bijdrage die ze menen te leveren. Bovendien valt er uit hun welzijn nog enige munt te slaan voor de werkgever die de subsidiestromen beheerst. U komt niet eens ópdraven. En u ziet er trouwens uit alsof u aan de drank bent.’

Flip: ‘Dat komt door de bedrijfsarts. Ik mag hier dus werken uit naastenliefde? Als ik hier niet zorg voor die toolboxen en wegwijzertjes dan heeft Ons Bedrijf al heel snel geen certificaatjes meer om mee te wapperen en dan blijven úw klantjes weg. Om maar niet te spreken van de Inspectie SZW en hun collegaatjes van ILT die staan te dringen om u als zuinige werkgever gewéldige boetes op te leggen. Boetes die niet in verhouding staan tot mijn zeer bescheiden honorarium.’

Circus ArboG: ‘Ha, komt daar eindelijk wat strijdbaarheid naar boven? Houd dat vast. Ik weet niet of u het door hebt, maar ik ben u bewust aan het provoceren. U uit uw stoffige tent aan het lokken, zoals u dat voortdurend bij mij probeert. Voor uw beoordeling hoef ik u helemaal niet te zien, want ik vul dat formuliertje zo in, ook zonder gelegenheid tot weerwoord. Het is namelijk eenrichtingsverkeer. Van mij, baas, naar u, werknemer. Maar ik ben net als u een mens, mét beperkingen en soms met begrip voor anderen en hun drijfveren. Tijdens uw afwezigheid heb ik geprobeerd wat van uw taken waar te nemen en ik vind het knap dat u zo’n van de werkelijkheid losgezongen arbo-circus draaiend weet te houden. U maakt het uzelf niet eenvoudig. Ik bespeur bij u een ongelofelijke volharding in het zagen aan stoelpoten van anderen. Waar dat vandaan komt en waar met name mijn stoelpoten het aan verdiend hebben weet ik niet, maar al bij onze eerste kennismaking op het parkeerterrein bespeurde ik enige spanning.’  

Flip: …

G: ‘Weet u wat? Als u belooft dat u vanaf vandaag zonder gezeur gaat bijdragen aan de profijtelijkheid van Scheurwater en Gortworst dan gun ik u het voordeel van de twijfel. U gaat zich – mét of zonder krukken – beter melden bij Lonneke, blijft daar niet hangen en keert pijlsnel terug naar uw slaaphok zónder tussentijdse rookpauze in het fietsenhok. U ruimt daar de onbeschrijflijke puinhoop op en vervoegt zich dan bij de planning, waar u zich meldt voor élk soort werk dat zich aandient. Ik laat de WAB en de gronden voor ontslag waar u nog steeds ruim aanspraak op lijkt te maken voorlopig voor wat ze zijn. Ingerukt, meneer De Reede, en neem die krukken mee. En snel een beetje, voor ik me bedenk.’

Flip: ‘Eh, dank u wel.’

G: ‘En u krijgt niet het laatste woord’.

Flip: ‘Nee?’

G: ‘NEE!’
Home
Cookies zijn essentieel voor een goede werking van deveiligheidskundige.nl. Door op oké te klikken geeft u toestemming voor het gebruik van cookies op deze website.