ISZW publiceert 'Staat van eerlijk werk 2019'

In de bloeiende arbeidsmarkt ziet de Inspectie SZW een groeiende schaduwzijde. Het aantal klachten en meldingen over oneerlijk werk is de afgelopen jaren met een derde gegroeid. Er is sprake van grote groep arbeidskrachten die flexibel werken, lage inkomsten hebben, en fysiek zwaar werk verrichten.

Het grote internationale arbeidspotentieel en de internationale concurrentie leiden tot een aanhoudende druk op de loonontwikkeling, zeker in sectoren met lager gekwalificeerd, arbeidsintensief werk. Op de arbeidsmarkt in Nederland zijn veel (flexibele) arbeids- en contractvormen ontstaan. De Inspectie SZW komt steeds meer situaties tegen waarin het moeilijk is vast te stellen of de feitelijk werkrelatie overeenkomt met de contractuele arbeidsrelatie. Dit geldt bijvoorbeeld bij schijnzelfstandigheid, gefingeerde dienstverbanden en vormen van uitbesteding.

Het gemak waarmee ondernemingen kunnen worden gestart en beëindigd, komt de Inspectie ook tegen. Ondernemingen gaan, nadat zij in beeld zijn gekomen bij de Inspectie, razendsnel over tot een turboliquidatie om de boete te ontlopen. Vervolgens duiken zij onder een andere naam weer op.

Digitalisering brengt veel voordelen. Het bedient de toenemende behoefte aan gemaksdiensten.  De platformeconomie groeit. Het keuze en klikproces is elektronisch en virtueel, de uitvoering reëel en fysiek qua logistiek, orderpicking, of bezorging. Met alle risico’s van dien voor de betrokken werkenden. In distributiecentra is vaak sprake van avond- of nachtwerk, bewezen ongezond. En er werken veelal mensen met flexibele contracten of moeilijk te duiden vormen van zelfstandigheid. Eerlijke beloning en arbeidstijden zijn moeilijk vast te stellen.

De ontwikkelingen op de arbeidsmarkt leiden tot een stapeling van arbeids- en bestaanszekerheidsrisico’s. Die gelden in het bijzonder voor een groep van ruim 10 procent van alle werkenden (8 tot 9 honderdduizend mensen). Het gaat dan om werknemers die laag betaald werk verrichten op flexibele basis of om zzp’ers bij wie de onderneming (en dus de zzp’er zelf) financieel kwetsbaar is. Door hun onzekere positie is bij deze groepen sprake van een grotere afhankelijkheidspositie richting werkgevers en opdrachtgevers en daardoor meer risico op onderbetaling, te lange werkdagen en -in ernstige gevallen- arbeidsuitbuiting.

Deze groep verricht bovendien vaker fysiek zwaar werk en staat vaker bloot aan gevaarlijke stoffen. Daarnaast hebben zij een groter risico op arbeidsongeschiktheid of instroom in de bijstand of de werkloosheidswet, zeker als het economisch minder zal gaan.

De Inspectie verdubbelt de komende jaren haar inzet op het thema eerlijk werk. Maar de heldere boodschap uit de praktijk van de inspecties is ook dat meer handhaving alleen niet volstaat. De Inspectie ziet een grijs gebied ontstaan tussen wat wettelijk is toegestaan en wat wenselijk is. Dit ondermijnt de eerlijke arbeidsvoorwaarden van werkenden. Het leidt tot oneerlijke concurrentie tussen bedrijven en het verschuiven van de norm.

Belangrijke vragen zijn: Hoe houden we de veranderende arbeidsmarkt eerlijk? Hoe zorgen we dat alle werknemers van economische bloei profiteren en bedrijven zich niet genoodzaakt voelen oneerlijk te werk te gaan? Betrokkenheid en inzet is nodig van iedereen die zich met de arbeidsmarkt bezighoudt. Kennisinstellingen, branches, werkgevers en werknemersorganisaties, bedrijven en consumenten. Het vraagt om een integrale aanpak om eerlijk werk in Nederland de norm te maken en ons hierover uit te spreken.

Met het maken van een ‘Staat van’ op onderdelen van haar werkterrein, geeft de Inspectie SZW invulling aan de reflectieve functie van het arbeidsinspecteren. Daarmee volgt de Inspectie SZW het voorbeeld van andere inspectiediensten en het advies van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid die eerder stelde: ‘Reflectief toezicht signaleert, agendeert, deelt zijn unieke kennis en geeft actief feedback’. Ruim twee jaar geleden maakte de Inspectie SZW een eerste Staat van eerlijk werk.

Bekijk:
het rapport Staat van eerlijk werk 2019 - Risico's aan de onderkant van de arbeidsmarkt en
de bijbehorende infographic Staat van eerlijk werk 2019 - Risico's aan de onderkant van de arbeidsmarkt.

Bron: ISZW
Home
Cookies zijn essentieel voor een goede werking van deveiligheidskundige.nl. Door op oké te klikken geeft u toestemming voor het gebruik van cookies op deze website.
Oké Niet oké